Ιερός Ναός Αγίας Βαρβάρας Θεσσαλονίκης

Εὐαγγέλιον Κυριακῆς 13 Αὐγούστου 2017

Ι΄ Ματθαίου (Ματθ. ιζ΄ 14-23)

Τῷ καιρῷ ἐκείνῳ, ἄνθρωπός τις προσῆλθε τῷ Ἰησοῦ, γονυπετῶν αὐτὸν καὶ λέγων· Κύριε, ἐλέησόν μου τὸν υἱόν, ὅτι σεληνιάζεται καὶ κακῶς πάσχει· πολλάκις γὰρ πίπτει εἰς τὸ πῦρ καὶ πολλάκις εἰς τὸ ὕδωρ. καὶ προσήνεγκα αὐτὸν τοῖς μαθηταῖς σου, καὶ οὐκ ἠδυνήθησαν αὐτὸν θεραπεῦσαι. ἀποκριθεὶς δὲ ὁ Ἰησοῦς εἶπεν· ὦ γενεὰ ἄπιστος καὶ διεστραμμένη! ἕως πότε ἔσομαι μεθ’ ὑμῶν; ἕως πότε ἀνέξομαι ὑμῶν; φέρετέ μοι αὐτὸν ὧδε. καὶ ἐπετίμησεν αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς, καὶ ἐξῆλθεν ἀπ’ αὐτοῦ τὸ δαιμόνιον καὶ ἐθεραπεύθη ὁ παῖς ἀπὸ τῆς ὥρας ἐκείνης. Τότε προσελθόντες οἱ μαθηταὶ τῷ Ἰησοῦ κατ’ ἰδίαν εἶπον· διατί ἡμεῖς οὐκ ἠδυνήθημεν ἐκβαλεῖν αὐτό; ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτοῖς· διὰ τὴν ἀπιστίαν ὑμῶν. ἀμὴν γὰρ λέγω ὑμῖν, ἐὰν ἔχητε πίστιν ὡς κόκκον σινάπεως, ἐρεῖτε τῷ ὄρει τούτῳ, μετάβηθι ἐντεῦθεν ἐκεῖ, καὶ μεταβήσεται, καὶ οὐδὲν ἀδυνατήσει ὑμῖν. τοῦτο δὲ τὸ γένος οὐκ ἐκπορεύεται εἰ μὴ ἐν προσευχῇ καὶ νηστείᾳ. Ἀναστρεφομένων δὲ αὐτῶν εἰς τὴν Γαλιλαίαν εἶπεν αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς· μέλλει ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου παραδίδοσθαι εἰς χεῖρας ἀνθρώπων καὶ ἀποκτενοῦσιν αὐτόν, καὶ τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ ἐγερθήσεται.

Το Κήρυγμα.

Τὸ γεγονὸς ποὺ μᾶς περιγράφει τὸ σημερινὸ εὐαγγελικὸ ἀνάγνωσμα, ἀγαπητοί μου ἀδελφοί, τοποθετεῖται χρονολογικὰ ἀμέσως μετὰ τὴ Μεταμόρφωση τοῦ Κυρίου στὸ Ὅρος Θαβώρ, τὴ μεγάλη αὐτὴ Δεσποτικὴ γιορτή, ποὺ γιορτάσαμε τὴν προηγούμενη Κυριακή. Κατεβαίνει ὁ Ἰησοῦς ἀπὸ τὸ Ὅρος Θαβὼρ μαζὶ μὲ τοὺς προκρίτους τῶν μαθητῶν του. Τὸ πρόσωπό του ἀκτινοβολεῖ ἀκόμη τὸ φῶς τῆς θείας φύσεώς του. Συναντοῦν τοὺς ὑπόλοιπους μαθητὲς καὶ πλῆθος κόσμου νὰ συζητοῦν μεταξύ τους.

Ἕνας πονεμένος πατέρας γονατίζει στὰ πόδια τοῦ Ἰησοῦ καὶ τὸν παρακαλεῖ ἱκετευτικά. Ἡ ἱκεσία του ἐκφράζεται μὲ τὴν πιὸ σύντομη ἀλλὰ καὶ τὴν πιὸ περιεκτικὴ προσευχή, τὸ «Κύριε ἐλέησον τὸν υἱόν μου». Μέσα σ’ αὐτὲς τὶς δύο λέξεις, «Κύριε ἐλέησον», τονίζεται πόσο μεγάλη εἶναι ἡ ἀπόσταση ἀνάμεσα στὸ Θεὸ καὶ τὸν ἄνθρωπο, ποὺ δὲ γεφυρώνεται παρὰ μόνο μὲ τὸ ἔλεος τοῦ Θεοῦ. Ὁ ἄνθρωπος, ποὺ ἀναγνωρίζει τὴν ἀδυναμία του μπροστὰ στὴν παντοδυναμία τοῦ Θεοῦ καὶ τὴν ἁμαρτωλότητά του μπροστὰ στὴν ἁγιότητα τοῦ Θεοῦ, καταφεύγει μὲ συντριβὴ στὸ ἔλεός του γνωρίζοντας ὅτι ὁ Θεὸς εἶναι φιλεύσπλαχνος καὶ ἐλεήμων. Πόσες φορές, ἀλήθεια, δὲν ἀκούγεται στὶς ἀκολουθίες τῆς Ἐκκλησίας μας ἡ μονολόγιστη αὐτὴ εὐχὴ τὸ «Κύριε ἐλέησον»; Αὐτὴ τὴν εὐχὴ λένε νοερὰ οἱ ἀσκητὲς καὶ φτάνουν σὲ ὕψη ἁγιότητας. Αὐτὴν ἂς ἐπαναλαμβάνουμε καὶ ἐμεῖς, ἀδελφοί μου, διαρκῶς.

Πρῶτα, λοιπόν, ὁ πονεμένος πατέρας ζητάει νὰ τὸν λυπηθεῖ ὁ Θεός, γιατί μία ἀρρώστια τοῦ παιδιοῦ εἶναι πάντα μία μεγάλη δοκιμασία γιὰ τοὺς γονεῖς. Μετὰ τὴν ἐκζήτηση τοῦ θείου ἐλέους ὁ πατέρας περιγράφει τὴν ἀσθένεια τοῦ παιδιοῦ. Ὁ ἀσθενὴς νέος «κακῶς πάσχει» καὶ ὅταν καταλαμβάνεται ἀπὸ κρίση τότε ἄλλοτε πέφτει στὴ φωτιὰ καὶ ἄλλοτε στὸ νερό, καὶ ἔτσι κινδυνεύει νὰ καεῖ ἢ νὰ πνιγεῖ. Ἐπειδὴ ὅμως ἀναγνωρίζει στὸν Ἰησοῦ μεγαλύτερη θεραπευτικὴ δύναμη ἀπ’ αὐτὴ τῶν μαθητῶν, συμπληρώνει ὅτι πῆγε καὶ στοὺς μαθητές του ἀλλὰ «οὐκ ἠδυνήθησαν αὐτὸν θεραπεῦσαι». Τότε ὁ Ἰησοῦς διαμαρτύρεται γιὰ τὴν ἀπιστία τῶν ἀνθρώπων: «Ὦ γενεὰ ἄπιστος καὶ διεστραμμένη, ἕως πότε ἔσομαι μεθ’ ὑμῶν»; Ἐπειδὴ ὅμως θέλει νὰ πιστέψουν σ’ αὐτὸν οἱ ἄνθρωποι θεραπεύει μ’ ἕνα λόγο Του τὸν ἄρρωστο. «Ἐπετίμησεν αὐτῶ καὶ ἐξῆλθεν ἀπ’ αὐτοῦ τὸ δαιμόνιον». Φαίνεται ἐδῶ καθαρὰ ἡ αὐθεντία καὶ ἡ ἐξουσία τοῦ Χριστοῦ ἔναντι τῶν δαιμονίων, ποὺ κρατοῦν δέσμιους τούς ἀνθρώπους τῆς ἀποστασίας. Ὁ Σατανᾶς πειράζει τοὺς ἀνθρώπους ἀλλὰ δὲν ἔχει ἀπόλυτη κυριαρχία πάνω τους. Παραπάνω ἀπὸ τὸ πνεῦμα τῆς πονηρίας καὶ τῆς πλάνης εἶναι ἡ ἀλήθεια καὶ ἡ καλοσύνη τοῦ Θεοῦ.

Μετὰ τὴ θεραπεία τοῦ ἐπιληπτικοῦ νέου οἱ μαθητὲς ρωτοῦν τὸν Ἰησοῦ γιατί δὲν μπόρεσαν νὰ τὸν θεραπεύσουν. Μὲ σαφήνεια ὁ Χριστὸς ἀπαντᾶ «διὰ τὴν ἀπιστίαν ὑμῶν» καὶ τονίζει στὴ συνέχεια τὴ δύναμη τῆς πίστεως. «Ἐὰν ἔχετε, λέει, πίστη ἔστω καὶ σὰν κόκκο σιναπιοῦ, ποὺ εἶναι ὁ μικρότερος ὅλων, θὰ λέτε σ’ αὐτὸ τὸ βουνὸ πήγαινε ἐκεῖ καὶ θὰ πηγαίνει καὶ τίποτα δὲ θὰ εἶναι ἀδύνατο σὲ σᾶς». Τὸ νὰ μετακινήσει βέβαια κάποιος ἕνα βουνὸ εἶναι ἀδύνατο γιὰ τὰ ἀνθρώπινα δεδομένα. Ὁ Χριστὸς ὅμως διαβεβαιώνει μὲ τὰ λόγια του αὐτά, ὅτι αὐτὸς ποὺ πιστεύει μπορεῖ νὰ ἐπιτελέσει, ὅσα οἱ ἄνθρωποι θεωροῦν ἀδύνατα. «Τὰ ἀδύνατα παρ’ ἀνθρώποις δυνατὰ παρὰ τῷ Θεῶ ἐστίν». Σὲ μᾶς δὲ μένει παρὰ νὰ ζητοῦμε ἀπὸ τὸ Θεὸ νὰ μᾶς ἐνισχύει στὴν πίστη, «πρόσθες ἡμῖν πίστιν», ὄχι γιὰ νὰ κάνουμε θαύματα, ποὺ δὲν ἀποκλείεται καὶ αὐτό, ἀλλὰ νὰ εἴμαστε κοντά του, νὰ ἐφαρμόζουμε τὶς ἐντολές του καὶ νὰ ἀντικρούουμε τὶς ἐπιθέσεις τοῦ Σατανᾶ.

Βέβαια, ἐκτὸς ἀπὸ τὴν πίστη εἶναι ἀπαραίτητα σ’ αὐτὸν τὸν ἀγώνα δύο ἀκόμα στοιχεῖα, ἡ προσευχὴ καὶ ἡ νηστεία, καθὼς τὸ εἶπε ὁ Χριστός: «Τὸ δαιμονικὸ αὐτὸ γένος δὲ βγαίνει παρὰ μόνο μὲ προσευχὴ καὶ νηστεία». Ὁ Χριστὸς βγάζει τὰ πονηρὰ πνεύματα μὲ ἕνα Του λόγο, μία προσταγή, καί οἱ Ἅγιοι μὲ τὴν προσευχὴ καὶ τὴ νηστεία.

Οἱ Πατέρες λένε πὼς μὲ τὴν προσευχὴ παρακαλοῦμε τὸ Θεὸ καὶ παίρνουμε τὴ δύναμή του. Μὲ τὴ νηστεία αὐτὴ ἡ δύναμη τοῦ Θεοῦ ἐπιδρᾶ στοὺς ἀνθρώπους ποὺ πάσχουν ἀπὸ δαιμόνια καὶ ἄλλες ἀρρώστιες καὶ γίνεται ἡ θεραπεία. Ἐὰν ἐκτὸς Ἐκκλησίας κάποιος μπορεῖ νὰ κάνει σωματικὴ νηστεία γιὰ λόγους ἰατρικούς, αἰσθητικούς, ἀθλητικούς, στὴ χριστιανικὴ ζωὴ δὲ νοεῖται σωματικὴ νηστεία χωρὶς τὸν πνευματικὸ ἀγώνα κατὰ τῶν παθῶν. Ὁ ἀγώνας αὐτὸς χρειάζεται τὴν προσευχή, ἡ ὁποία μᾶς συνδέει μὲ τὸ Θεὸ καὶ ἀνακαλύπτουμε τὴν «πείνα» καὶ τὴ «δίψα» μας γι’ Αὐτὸν ἀλλὰ καὶ τὴν ἐξάρτησή μας ἀπ’ Αὐτόν. Γιατί «οὐκ ἐπ’ ἄρτω μόνω ζήσεται ἄνθρωπος, ἀλλ’ ἐπὶ παντὶ ρήματι ἐκπορευομένω διὰ στόματος Θεοῦ», δηλαδὴ «ὁ ἄνθρωπος δὲ ζεῖ μόνο μὲ ψωμί, ἀλλὰ μὲ κάθε λόγο ποὺ βγαίνει ἀπὸ τὸ στόμα τοῦ Θεοῦ», καθὼς τὸ εἶπε ὁ Χριστὸς στὸ διάβολο μετὰ τὴν τεσσαρακονθήμερη νηστεία του στὴν ἔρημο. Νηστεία, λοιπὸν, καὶ προσευχὴ χρειαζόμαστε, τὰ δύο αὐτὰ ἰσχυρὰ πνευματικὰ ὅπλα, στὸν ἀγώνα μας ὡς χριστιανοί.

Καθώς, ἀγαπητοί μου ἀδελφοί, διανύουμε τὴ νηστεία τοῦ Δεκαπενταύγουστου καὶ πλησιάζουμε στὴ μεγάλη γιορτὴ τῆς Παναγίας μας, ἂς ἐντείνουμε τὸν ἀγώνα μας μὲ προσευχὴ καὶ νηστεία γιὰ νὰ γιορτάσουμε καλύτερα τὴ Μητέρα τῆς Ζωῆς, ἡ ὁποία μετέστη πρὸς τὴν Ζωή. Ἀμήν.

Πηγή:  Ἰστοσελίς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Σερβίων καὶ Κοζάνης.

Περισσότερα

Τα Εγκώμια της Παναγίας

ΣΤΑΣΙΣ ΠΡΩΤΗ
Στχ. Μακάριοι οἱ ἄμωμοι ἐν ὀδῷ οἱ πορευόμενοι ἐν νόμῳ Κυρίου.

Ἡ Ἁγνή ἐν τάφῳ κατετέθης βαβαί
ἡ Θεόν ἐν τῇ γαστρί σου χωρήσασα
καί κυήσασα ἀφράστως ἐπί γῆς.

Μαριάμ πῶς θνήσκεις πῶς τῷ τάφω οἰκεῖς
τῆς ζωῆς τόν χορηγόν ἡ γεννήσασα
τούς νεκρούς ἑξαναστήσαντα φθορᾶς

Μέτρα γῆς ὁ στήσας Θεός Λόγος
ἁγνή Χωρητός τή σή νή δυιί ἐγένετο
πῶς ἐν τάφῳ σμικροτάτῳ σύ χωρεῖς.

Τόν ὡραῖον κάλλει παρά πᾶν τούς βροτούς
ἡ γεννήσασα ἀνείδεος φαίνεται
ὑποκύπτουσα θεσμοῖς τοῖς φυσικοῖς

Στίχ. Μακάριοι οἱ ἐξερευνῶντες τά μαρτύρια αὐτοῦ, ἐν ὅλῃ καρδίᾳ ἐκζητήσουν αὐτόν.

Διά σου ὁ Ἅδης ἐγυμνώθη Σεμνή
καί ἡμεῖς δόξαν Θεοῦ ἐνεδύθημεν
πῶς οὔν κύπτεις τοῖς τῆς φύσεως θεσμοῖς.

Διά σου τό κέντρον τοῦ θανάτου Σεμνή
συνετρίβη καί φθορᾶς ἀπηλάγημεν
πῶς οὔν θνήσκεις καί λογίζῃ ἐν νεκροῖς

Χώραν ἀχωρήτου τοῦ θεοῦ Μαριάμ
χρηματίσασαν καί ἅγιον τέμενος
νῦν καλύπτει σέ ἀγρός Γεθσημανής

Ὑπό γῆν κατῆλθες ἐπί γῆς τόν Χριστόν
ἡ κυήσασα ὡς βρέφος θεονύμφει
νά σώσῃ ἐκ θανάτου τούς βροτούς

Στίχ. Οὐ γάρ οἱ ἐργαζόμενοι τήν ἀνομίαν ἐν ταῖς ὀδοῖς αὐτοῦ ἐπορεύθησαν.

Ἀπορεῖ καί φύσις καί πληθύς νοερά
τόν ἐν σοῖ Παρθενομῆτορ μυστήριον
τῆς ἐνδόξου καί ἀρρήτου σου ταφῆς

Ὤ θαῦμα τῶν ξένων ὤ πραγμάτων καινῶν
ἡ πνοῆς μου τόν δοτήρα κυήσασα
ἄπνους κεῖται καί κηδεύεται νεκρά

Ἀποστόλων δῆμος θεαρχίῳ βουλή
πρός σέ ἤκει μεταρσίως αἰρομένος
τοῦ κηδεῦσαι σου τό σῶμα τό σεπτόν

Νοερῶν συντρέχει στρατιῶν ἡ πληθύς
Ἀποστόλοις σύν ἁγίοις κηδεῦσαι σε
τήν Πανάχραντον Μητέρα τοῦ Θεοῦ

Στχ. Ἐξομολογήσομαι σοί ἐν εὐθύτητι καρδίας ἐν τῷ μεμαθηκέναι μέ τά κρίματα τῆς δικαιοσύνης

Ἐξουσίαι Θρόνοι Χερουβείμ Σεραφείμ
Κυριότητες ἀρχαί σύν Δυνάμεσι
Τήν σήν κοίμησιν ὑμνοῦσιν εὐλαβῶς

Θνήσκεις νεκρωθεῖσα ἀνθρώπινῳ Θεσμῷ
ἡ τῆς φύσεως τούς ὅρους νικήσασα
τῷ σῷ τόκῳ Μητροπαρθένε Ἁγνή

Νοεραί σέ τάξεις ἠπλωμένην
νεκράν ὅτε εἶδον ἐκπλαγεῖσαι Πανάχραντε
καλύπτοντο ταῖς πτέρυξιν αὐτῶν

Ὕμνοις οὐρανίοις ἐμελώδουν Σεμνή
τήν τριήμερον ταφήν σου οἱ ἄγγελοι
καί τήν δόξαν ἐμεγάλυνον τήν σήν

Στχ. Τά δικαιώματά σου φυλάξω, μή μέ ἐγκαταλίπης ἕως σφόδρα.

Οὐρανός ὡς ἄλλος ἀνεδείχθη Ἁγνή
δεξαμενή τόν σόν σκῆνος τό ἄχραντον
ἡ ἁγία καί σεπτή Γεθσημανή

Ὅπου γάρ τό σκῆνος τῆς Μητρός τοῦ Θεοῦ
Κατοικεῖ ἐκεῖ χορείαι αὐλίζονται
οὐρανίων οὐσιῶν πανευλαβῶς

Τήν γάρ σήν γαστέρα ὁ Υἱός τοῦ Θεοῦ
πλατυτέραν οὐρανῶν ἀπειργάσατο
καί τήν μήτραν θρόνον θεῖον ἀληθῶς

Τούς τοῦ Λόγου μύστας θάμβος εἶχεν Ἁγνή
σέ νεκράν οὖσαν καί ἄφωνον βλέποντας
χρηματίσασαν Μητέρα τῆς Ζωῆς

Στχ. Ἐν ὅλῃ καρδίᾳ μου ἐξεζήτησά σε μή ἀπώσῃ μέ ἀπό τῶν ἐντολῶν σου

Τάφος μέν καλύπτει τό σόν σκῆνος Ἁγνή
τήν δέ θείαν σου ψυχήν χειριζόμενος
ὁ Υἱός σου ἀγκαλίζεται λαμπρῶς

Βασιλίς καί πόλου καί τῆς γῆς ἀληθῶς
εἰ καί τάφῳ σμικροτάτῳ συγκεκλεῖσαι
ἐγνωρίσθης πάσῃ κτίσει Μαριάμ

Νύμφη τοῦ Ὑψίστου καί Μητέρα σαφῶς
Ἰησοῦ τοῦ Θεοῦ οὐ Λόγου γινώσκομεν
κἀν ἐν τάφῳ σέ ὀρῶμεν ὡς φθαρτήν

Ἄνθος ἀφθαρσίας καί Μητέρα Θεοῦ
οἴδαμέν σε καί κηρύττομεν Ἄχραντε
κἀν ἐν τάφῳ σέ ὀρῶμεν ὡς θνητήν

Στχ. Εὐλογητός εἷ Κύριε δίδαξον μέ τά δικαιώματά σου.

Κλεῖς τῆς βασιλείας τοῦ Θεοῦ ἀληθῶς
ἐγνωρίσθης τοῖς πιστοῖς Ἀειπάρθενε
κἀν ὁ τάφος σέ καλύπτῃ ὡς νεκράν

Πύλη σωτηρίας ἐγεννήθης ἡμῖν
Ἀρχηγός τέ νοητή ἧς ἀναπλάσεως
Κἀν ὑπείκης τῇ τῆς φύσεως φθορᾷ

Στάμνον τήν τό μάννα δεξαμενή το
πρίν τό οὐράνιον ὁ τάφος σέ δέχεται
νῦν Παρθένε τήν αἰτίαν τῆς ζωῆς

Ράβδος ἥ τό ἄνθος τό εὐῶδες Χριστόν
ἑξανθήσασα τόν τάφον νῦν τέθαπται
ἵνα φύσῃ σωτηρίας τόν καρπόν

Στχ. Ἐν τῇ ὀδῷ τῶν μαρτυρίων σου ἐτέρφθην ὡς ἐπί παντί πλούτῳ.

Παρά τήν κοιλάδα τοῦ κλαύθμωνος τό σόν
κατετέθη σκῆνος Ἄχραντε σύμβολον
Παρακλήσεως κλαιόντων τῆς ἔκ σοῦ

Ἔνθα γάρ ἡ κρίσις ζώντων τέ καί νεκρῶν
τόσον σκῆνος κατετέθη Πανάμωμε
ὡς δυσώπησις μεγίστη Τοῦ Κυρίου

Σύ γάρ μόνη πέλεις ἐν θνητοῖς ἀληθῶς
Ἀναστάσεως τόν τύπον ἐκλάμπουσα
σύ καί μόνη τῶν πταιόντων ἱλασμός

Θρόνος τοῦ Ὑψίστου γενομένη Ἁγνή
ἀπό γῆς πρός οὐρανόν μεταβέβηκας
μεταστάσα εἰς αἰώνιον ζωήν

Στχ. Ἐν τοῖς δικαιώμασί σου μελετήσω, οὐκ ἐπιλήσομαι τῶν λόγων σου.

Ἤνικα ἐπέστη Ἀποστόλων πληθύς
τῇ κηδεύσει σου βοῶντες ἐκόπτοντο
τήν σήν στέρησιν θρηνοῦντες γοερῶς

Τόν ἐχθρόν σῶ τόκῳ θανατώσασα
πρίν ἀθανάτους εἰς σκηνάς μεταβέβηκας
νεκρωθεῖσα νόμῳ φύσεως βροτῶν

Ἔχαιρον χορείαι οὐρανίων νοῶν
ἀπό γῆς σέ φερομένην δεχομέναι
εἰς οὐράνια σκηνώματα Ἁγνή

Ὡς ἔτεκες πάλαι ὑπέρ λόγον καί νοῦν
οὕτω καί μετέστης νῦν Ἄχραντε
παραδόξως ἀπό γῆς εἰς οὐρανούς

Στχ. Ἀνταπόδος τῷ δούλῳ σου, ζήσομαι καί φυλάξω τούς λόγους σου.

Τέρπονται Παρθένε οὐρανός τέ καί
γῆ διά γάρ Σου τῆς ἑνώσεως ἔτυχον
ὑψωθείσης εἰς τά ἄνω θαυμαστῶς

Περιβεβλημένη νῦν παρέστης Θεῷ
καί πεποικιλμένη ἐν χαρίσιν
ὡς βασίλισσα καί Μήτηρ τοῦ Θεοῦ

Ἄγγελος Κυρίου πρό τριῶν ἡμερῶν
παραγίνεται πρός Σέ τήν Πανάμωμον
τήν μετάστασιν γνωρίζων Σοί τήν Σήν

Προσκομίζει κλάδον φοίνικος Σοί Σεμνή
Σύμβολον τῆς Σῆς ἀνυψώσεως
ὁ Ἀρχάγγελος πεμφθείς ἐξ οὐρανοῦ

Στχ. Πάροικος ἐγώ εἰμί ἐν τῇ γῇ μή ἀποκρύψης ἄπ΄ἐμοῦ τάς ἐντολάς σου.

Ὤ χαρᾶς ἀπείρου ἧς ἐπλήσθης Ἁγνή
τοῦ Ἀγγέλου Γαβριήλ Σοί μηνύσαντος
τήν μετάστασιν τήν Σήν πρός οὐρανόν

Κλίνουσι τούς κλάδους τά τοῦ ὄρους φυτά
καί προσνέμουσι τό σέβας Πανάχραντε
ὡς Δεσποίνη Σοί πληροῦντα τήν τιμήν

Ἅσωμάτων στίφη οὐρανόθεν Σεμνή
τή Σιών πανευλαβῶς παραγίνεται
σύν Δεσπότῃ τῷ οἰκείῳ ἐπί σε

Τῇ σεπτῇ ἐμψύχῳ τοῦ Θεοῦ
κιβωτῷ τολμήσαντος προσψαῦσαι ἀπέκοψεν
ὁ Ἀρχάγγελος τάς χείρας τρομερῶς

Στχ. Ἐπεπόθησεν ἡ ψυχή μου τοῦ ἐπιθυμῆσαι τά κρίματά σου ἐν παντί καιρῷ

Δάκρυσι καί θρήνοις γοεροῖς ἐπί
σοί πᾶσαι αἱ σαί φίλαι ἐκόπτοντο
τήν μετάστασιν μη φέρουσαι τήν σήν

Ὡς ἐκεῖναι τότε καί ἡμεῖς νῦν θερμῶς
ἰκετεύομεν τούς δούλους Σου Δέσποινα
μεταστᾶσα μή ἐάσης ὀρφανούς

Νεῦσον οὐρανόθεν καί ἡμῖν τοῖς ἐν γῇ
καί καταπέμψοντο ἄπειρον ἔλεος
τοῖς τιμῶσι σου τήν κοίμησιν Ἁγνή

Ὤ χαρίτων βρύσις ὤ θαυμάτων πηγή
ὡς ἀμέτρητον το ἔλεος ἔχουσα
μή ἐλλείπης κατοικτηροῦσα ἡμᾶς

Προφητῶν ἁπάντων νῦν πληροῦνται ἐν σοί
αἱ προρρήσεις Παναμώμητε Δέσποινα
μεταστάσῃ εἰς τήν ἄληκτον ζωήν.

Νῦν παρέστης ὄντως καθώς ψάλλει Δαβίδ
ὁ προπάτωρ Σου Πανύμνητε Δέσποινα
ὡς βασίλισσα τῷ θρόνῳ τοῦ Θεοῦ

Στχ. Περίελε ἄπ΄ἐμοῦ ὄνειδος καί ἐξουδένωσιν, ὅτι τά μαρτύριά σου ἐξεζήτησα.

Ἔδει γάρ σέ ὄντως ἀνελθεῖν εἰς μόνας
οὐρανίους καί σκηνώματα σύσσωμον ὡς παστάδα
Θεοῦ Λόγου καί σκηνήν

Ὄθω μας ἐκλείπει τῆς κηδείας τῆς σῆς
κατά θείαν εὐδοκίαν Πανάχραντε
ὅπως γνῶμεν τήν μετάστασιν τήν Σήν

Προσκυνῆσαι θέλων καί αὐτός εὐλαβῶς
τό πανάχραντον καί ἅγιον σκῆνος σου
εὐρετοῦ γέ τόν τάφον σου κενόν

Πιστοί πάντες δεῦτε καί ἡμεῖς εὐλαβῶς
τῇ κηδεύσει τῆς Δεσποίνης συνδράμωμεν
ἀπαιρούσης ἀπό γῆς πρός οὐρανόν

Ἐξοδίοις ὕμνοις καί ἡμεῖς εἰς τήν ταφήν
τῆς Πανάγνου εὐλαβῶς ἀνυμνήσωμεν σύν ἀνδράσι
θεολήπτοις ψαλμικῶς

Τράπεζα ἡ θεία ἡ βαστάσασα
πρίν εὐθηνίας ἱλασμόν νῦν μεθίσταται
εἰς σκήνωμα τά θεῖα τῆς τρυφῆς

Στχ. Καί γάρ τά μαρτύριά σου μελέτη μου ἔστι, καί αἱ συμβουλίαι μου τά δικαιώματά σου.

Ἡ χρυσή λυχνία ἡ το ἄχραντον
φῶς δεξαμενή νῦν εἰς ὕφος ἀνάγεται
εἰς σκηνήν ἐνδοτέραν τοῦ Θεοῦ

Κλίμαξ ἡ ἁγία ἥν προειδέσα
φῶς Ἰακώβ δι’ ἧς κατέβη Ὕψιστος
ἀνυψοῦται ἀπό γῆς πρός οὐρανόν

Γέφυρα ὑψοῦται ἡ μετάγουσα
πρίν ἐκ θανάτου πρός ζωήν τήν ἀκήρατον
τούς θανόντας παραβάσει τοῦ Ἀδάμ

Νῦν οὔν συγχορεύει οὐρανοῖς τά ἐν
γῆ καί ἀνθρώποις συναυλίζονται Ἄγγελοι
Σοῦ Παρθένε μεταστάσῃς πρός Θεόν

Ἤλαμπας ἡ θεία τοῦ ἀρήτου φωτός
φρυκτῷ ροῦσα οὐρανόθεν τούς δούλους σου
μή ἐλλείπεις Ἀγαθή τοῖς ἐπί γῆς.

Ὡς νεφέλη κουφή ὑψουμένη Ἁγνή
μεταρσίως πρός Θεόν τῶν χαρίτων σου
ἀεί ραινετάς ψεκάδας ἐφ’ ἡμᾶς

Στχ. Ἐκολλήθη τῷ ἐδάφει ἡ ψυχή μου, ζῆσον μέ κατά τόν λόγον σου.
Ἐν εὐδίῳ ὅρμῳ τῆς ἀρρήτου χαρᾶς
νῦν ὁρμοῦσα ἐπί κούρει Θεόνυμφε
καί ἡμῖν χειμαζομένοις ἐπί γῆς

Ἐν σκηναῖς Ὑψίστου κατοικοῦσα Ἁγνή
τήν σκηνήν ἐν ᾖ Θεός μεγαλύνεται
ἐν γῇ σκέπε λυτρουμένη πειρασμῶν

Βασιλέων σκῆπτρα ὀρθοδόξων Ἁγνή
καί λαοῦ σου εὐσεβοῦς κέρας κράτυνον
ὡς δεσπόζουσα ἁπάντων τῶν κτιστῶν

Ὥσπερ ἐπί πόλον οὐρανοῦ Ἀγαθή
τόν ἀσάλευτον ὀρῶσιν οἱ πλέοντες
οὕτω πάντες ἀτενίζομεν πρός σε

Ἱερέων πέλεις καύχημα εὐλαβῶν
ἐκκλησίας τό κραδάντον στήριγμα
καί ὁσίων ἀσκητῶν ἡ ἀρωγός

Καί Θεοῦ Μητέρα καί Παρθένον Ἁγνήν
οἱ ὀρθόδοξοι ἀεί σέ κηρύττομεν
καί δοξάζομεν τό κράτος σου Σεμνή

Στχ. Ἐνύσταξεν ἡ ψυχή μου ἀπό ἀκηδίας, βεβαίωσον ἐν τοῖς λόγοις σου.

Ποταμούς χαρίτων ἀναβρύει
ἡμῖν ὁ σός τάφος καί πηγάζει ἰάματα
κἀν τοῦ σκήνους σου ὀρᾶται νῦν κενός
Ἐπί σέ θαρροῦμεν οἱ πίστοι οἱ ἀσφαλῶς
ὡς πρεσβείαν πρός τόν Κύριον ἔχοντες
ἀπροσμάχητον καί σκέπην κραταιάν

Κοινῷ νοῦς γενέσθαι καί ἡμᾶς Ἀγαθή
βασιλείας τοῦ Υἱοῦ ἀξίωσον
μεσιτεύουσα ἀλήκτως πρός αὐτόν

Εἰ γάρ παραβάται τῶν αὐτοῦ ἐντολῶν
καθ’ ἑκάστην ἀνοήτως γινόμεθα
ἀλλοῦ δέ ποτέ ἀρνούμεθα Αὐτόν

Ἀγαθή γάρ ὄντως Μήτηρ οὖσα Υἱοῦ
ἀγαθοῦ καί φιλάνθρωπου ἀγάθυνον
ὡς φιλάγαθος Παρθένε καί ἡμᾶς

Δόξα Πατρί, καί Υἱῷ, καί ἁγίῳ Πνεύματι.

Ἀνυμνοῦμεν Λόγε σέ τῶν πάντων τόν Θεόν
Σύν Πατρί καί τῷ Ἁγίῳ Σου Πνεύματι
Καί δοξάζομεν οἱ πάντες εὐσεβῶς

Καί νῦν, καί ἀεί, καί εἰς τούς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν.

Μακαρίζομεν σέ Θεοτόκε Ἁγνή
καί τιμῶμεν τήν ἁγίαν σου κοίμησιν
καί τήν ὕψωσιν ἐκ γῆς πρός οὐρανόν

Καί πάλιν: Ἡ ἁγνή ἐν τάφῳ…

ΣΤΑΣΙΣ ΔΕΥΤΕΡΑ

Στχ. Κλῖνον τήν καρδίαν μου εἰς τά μαρτύριά σου καί μή εἰς πλεονεξίαν

Ἄξιόν ἐστί μεγαλύνειν Σε
τήν Θεοδόχον τήν τῶν ἀρετῶν ταμεῖον
ὑπάρξασαν καί χαρίτων ἁπασῶν τῶν τοῦ Θεοῦ

Οἴκος τοῦ Θεοῦ χρηματίσασα
ἡ Θεοτόκος τοῦ παντός τόν συνοχέα χωρήσασα
νῦν μεθίσταται οἴκειν τούς οὐρανούς

Ἤρθης ἀφ’ ἡμῶν ἡ πανσέβαστος
Παρθενομήτωρ ἀλλά Σου ἡ εὐλογία
μεμένηκε καί ἡ χάρις ἐφ’ ἡμᾶς τούς εὐσεβεῖς

Κλίμαξ ἀληθῶς ὁ σός τάφος
Γεγόνε σοί κόρη δι’ ἧς ἀπό γῆς μεταβέβηκας
εἰς τήν ἄληκτον ζωήν καί χαρμονήν

Στχ. Στῆσον τῷ δούλῳ σου τό λόγιόν σου εἰς τόν φόβον

Θαῦμα ἀληθῶς πῶς ἡ ἄναδρος
θηλάζεις βρέφος πῶς καί νεκροφόρος καθίστασαι
ἡ Μητρόθεος ἐκτός διαφθορᾶς

Ἤρω Μαριάμ κατά φύσεως
βροτείας νίκην τόν Χριστόν ἄσπορως κυήσασα
ἀλλά θνήσκεις νόμῳ φύσεως βροτῶν
Κλίμαξ πρός Θεόν ὁ Σός Τάφος Παναγία
πέλει ἄγουσα τούς πίστει ὑμνοῦντας
Σέ καί τιμῶντας Σου τήν κοίμησιν σεπτῶς

Οὕτως ὁ αἰθήρ ἠγιάσθη Σῇ
ἀνόδῳ Κόρη ὥσπερ φωτίσθη τό πρότερον
ἡ γῆ πᾶσα ἐν τῷ τόκῳ σου Ἁγνή

Στχ. Ἰδού ἐπεθύμησα τάς ἐντολάς σου, ἐν τῇ δικαιοσύνῃ σου ζῆσον μέ.

Ὕμνους καί ὠδας ἐξοδίους ὥσπερ
Μύρα Κόρη ἐπικήδεια σοί προσφέροντες
ἑξαιτούμεθα πταισμάτων ἱλασμόν

Οἴκος ὁ παρών ἡ σεπτή ἐν ᾧ
σορός σου κεῖται καί ψυχῆς καί σώματος
Ἄχραντε ἰατρεῖον ἀσφαλές ἡμῖν ἐστί

Ἔνθα οἱ χόροι οἱ Ἀποστόλων τέ
καί τῶν Ἀγγέλων ἵσταντο κυκλοῦντες ἐν
ἀσμάσι παριστάμεθα Παρθένε καί ἡμεῖς

Ἄγομεν εἰς νοῦν τήν παράταξιν
ἐκείνην τότε ἥν τῶν Ἀποστόλων ὁ
θίασος καί Ἀγγέλων ἐπετελεῖ σοί λαμπρῶς

Στχ. Φυλάξω τόν νόμον σου διά παντός, εἰς τόν αἰῶνα καί εἰς τόν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος.

Φόβῳ καί χαρᾷά καί ἡμεῖς ὥσπερ
ἐκεῖνοι τότε πάρεσμεν τῷ Τάφῳ σου
Ἄχραντε ἐκπληττόμενοι τήν κοίμησίν τήν Σήν

Γόνιμος ὡς γῆ ἀεί δείκνυται
Παρθενομῆτορ πᾶσι τοῖς θερίζειν
ἐθελοῦσι σωτηρίαν ἡ σεπτή Γεθσημανή

Κάτω μέν ὁ Σός τοῦ Υἱοῦ Σου δέ
ὁ Τάφος ἄνω τῶν πιστῶν Ἁγνή τόν νοῦν
αἰροῦσι καί ἀνάγουσιν ἐκ γῆς εἰς οὐρανόν

Ὄρος Ἐλαιῶν ὥσπερ βάθρον ἔχει
σοῦ τόν Τάφον ὡς στεφάνην δ’ ἄνωθεν
ἔστεπται ἴχνος Πάναγνε ποδός τοῦ Σοῦ Υἱοῦ

Στχ. Ἥρα τάς χεῖρας μου πρός τάς ἐντολάς σου ἅς ἠγάπησα, καί ἠδιολέσχουν ἐν τοῖς δικαιώμασί σου.

Δῆλον οὔν ἡμῖν ὤ Παρθένε μή
ἰσχύειν δίχα Σου τῆς μεσίτριας ὀρθοβάτειν
τοῖς πανσέπτοις ἴχνεσι τοῦ Χριστοῦ

Τόμος σύ καινός ἐν ᾧ γέγραπται
ὁ θεῖος λόγος βίβλῳ τῆς ζωῆς τούς ὑμνοῦντας
Σέ ἐγγραφῆναι καθικέτευε Ἁγνή

Ρήτορες δεινοί οὐδέ Ἄγγελοι
Παρθενομῆτορ σθενοῦσιν ἀξίως
ὑμνῆσαι Σέ ὑπέρτιμον Μητέρα τοῦ Θεοῦ

Γῆς ὁ κατ’ ἀρχάς μόνῳ νεύματι
πήξας τόν γύρον ἐν γαστρί σου βρέφος
ἐχώρησε καί ἐποίησε ἄλλον οὐρανόν

Στχ. Μνήσθητι τῶν λόγων σου τῷ δούλῳ σου, ἐνεπήλπισας μέ.

Ὅλον τόν Ἀδάμ προσλαμβάνει ἐκ
γαστρός Σου θέλων ἐκτέμειν ρίζοθεν
παρακοήν ὁ Υἱός Σου τήν φυεῖσαν ἐν ἡμῖν

Νόμου ἡ σκιά ἐπεπαύθη
ὤ Παρθενομῆτορ νόμου τόν δοτῆρα τεκούσης σου
τόν φωτίζοντα ἡμᾶς τούς εὐσεβεῖς

Νόμοι ἐπί Σέ οἱ της φύσεως
Ἁγνή Παρθένε σφόδρα παραδόξως καινίζονται
ὡς κυήσασα θεόν Ἐμμανουήλ

Ἄμπελος ἡμῖίν Ζωηφόρος
ἀνεδείχθη μόνη φύσασα τόν βότρυν τόν
πέπειρον τόν εὐφραίνοντα ἡμᾶς τούς εὐσεβεῖς

Στχ. Αὐτή μέ παρεκάλεσεν ἐν τῇ ταπεινώσει μου, ὅτι τό λόγον σου ἔζησε μέ.

Βατόν ἐν Σινᾷ ἀκατάφλεκτον
Εἶδε σέ πάλαι Μωυσῆς γαστρί σου τό
θεῖον πῦρ ὡς χωρήσασα ἀφλέκτως Μαριάμ

Ὄρος Δανιήλ ἀλατόμητον
Εἶδε σέ Κόρη ἐξ οὗ ἀχειροτμήτως ὁ
ἄτμητος Χριστός τέτμηται ἡ πέτρα τῆς ζωῆς

Πύλη νοητή τῆς ἐν γῇ φανερωθείσης
Κόρη ἐκ τοῦ ὕψους θείας ἀνατολῆς
ἀνεδείχθης Θεονύμφευτε πιστοῖς

Φῶς τό ἐκ φωτός τοῖς ἐν σκότει καί
σκιᾷ Παρθένε τέτοκας τά πέρατα
φαίνουσα πλανωμένοις γενομένη ὁδηγός

Στχ. Ἀθυμία κατέσχε μέ ἀπό ἁμαρτωλῷ τῶν ἐγκαταλιμπανόντων τόν νόμον σου.

Ἔστησας ὁρμήν τοῦ θανάτου καί
φθορᾶς Παρθένε τόν Θεόν ἀσπόρως κυήσασα
τόν ἀθανάτον δοτῆρα τῆς ζωῆς

Σῶμα καί ψυχή ὑπερένδοξε
Ἁγνή Παρθένε ἄσπιλα Θεῷ
διετήρησας διό κάλλους σου ἠράσθη ὁ Χριστός

Στύλος φωταυγής καί νεφέλη
Δρυσοφόρος Κόρη γέγονας δροσίζουσα τόν
φλογμόν καί φωτίζουσα τόν ζοφόντων παθῶν

Ἄρου ρᾶαν Ἁγνή εὐθήνουσαν οἴδαμεν σέ πάντες
εὐφορίαν οἰκτιρμῶν ἐκβλαστάνουσαν
καί χαρίτων τοῖς προστρέχουσιν εἴς Σέ

Στχ. Αὐτή ἐγενήθη μοί, ὅτι τά δικαιώματά σου ἐξεζήτησα.

Στάχυν ἀληθῶς Σύ ἐβλάστησας
τόν Θεῖον Λόγον οὖσα ὄντως χώρα
ἀνήροτος τόν τροφέα τῶν ψυχῶν ἡμῶν Ἁγνή

Ὄρθρος φαεινός ἐχρημάτισας
Παρθένε πᾶσι φέρουσα ὡς ἥλιον
τόν Χριστόν ἀγνοίας σκότος λύσαντα ἡμῖν

Χαῖρε Μαριάμ δι’ἧς ἔλαμψε
Χαρά τῷ κόσμῳ καί ἄρα ἡ καθ’ ἡἠμῶν
ἐξωστράκισται τόν Σωτῆρα κυησάσης ἐπί γῆς

Θαῦμα ἀληθῶς πολυθρύλητον
ἀγγέλων πέλεις καί τραυματισμός
πολυθρήνητος τῶν δαιμόνων ὤ Μητρόθεε Ἁγνή

Στχ. Μερίς μου εἶ, Κύριε, εἶπα φυλάξασθαι τόν νόμον σου.

Δένδρον ἀληθῶς ἀγλαόκαρπον
Κόρη ἐγένου ἐξ οὗ πάντες τρέφονται οἱ
πιστοί τόν οὐράνιον δρεπόμενοι καρπόν

Ὕψος λογισμοῖς δυσανάβατον
τοῖς ἀνθρωπίνοις βάθος Κόρη δέδυσθε
ὠρητόν τούς Ἀγγέλων χρηματίζεις ὀφθαλμοῖς

Μόνη ἐκλεκτή ἐχρημάτισας
Θεῷ Παρθένε τοιγαροῦν Σοί μόνη
Ἐποίησε μεγαλεία ὥσπερ ἔφης ὁ Θεός

Ὅλη εἶ καλή καί οὐκ ἔστι Σοί
Παρθένε μῶμος κράζει ὁ Νυμφίος
Ὀπίσω σου εὐπρεπείας τοῦ Σοῦ κάλλους ἐράσθεις

Στχ. Ἐδεήθην τοῦ προσώπου σου ἐν ὅλῃ καρδίᾳ σου, ἐλέησον κατά τό λόγιόν σου.

Δύναμιν πολλαί θυγατέρες τῷ
Θεῷ Παρθένε ἐποιήσαντο Σοί πάσας
δέ ἀληθῶς ὑπερήσας καί ὑπερκεῖσαι πασῶν

Ἄδομεν σοί οὔν μελωδήματα
καρπόν χειλέων καί ὑμνολογοῦμεν τήν
δόξαν σου μεγαλύνοντες τόν τόκον σου Ἁγνή

Ρεῖθρα τῆς ζωῆς τήν προέχουσαν
Θεοῦ σοφίαν ἐν γαστρί σου σχοῦσα Πανάμωμε
ζωτικούς καί ἡμῖν πήγασον κρούνους

Μέτοχοι ζωῆς τῆς ἀφθάρτου τέ
καί δι’ οὗ τῷ σῷ τόκῳ πάντες
γεγόναμεν διό ἄδομεν το χαῖρε σοί Σεμνή
Στχ. Ἠτοιμάσθην καί οὐκ ἐταράχθην τοῦ φυλάξασθαι τάς ἐντολάς σου.

Ὥσπερ οὔν ἡμεῖς τῆς καρδίας
κλίνομεν Σοί γόνυ οὕτω καί αὐτή πρός
ἡμᾶς τούς κλῖνον Δέσποινα τούς Σούς θεραπευτάς

Ὥσπερ οἱ νεκροί διά Σοῦ
Ζωοποιοῦνται Κόρη οὕτω καί ἡμᾶς
Ζωοποίησον νεκρωθέντας πλημελλήμασι πολλοῖς

Γνώμην καί βουλήν προσδοκίαν τέ
Καί σῶμα Κόρη ἅμα τῇ ψυχῇ καί τῷ
Πνεύματι ἀνατίθεμεν πρός σέ ὁλοσχερῶς

Ὡς γάρ προσφυγή ἐπί Σοι
θαρροῦντες μόνη Κόρη μή χρηστῆς ἐλπίδος
ἐκπέσοιμεν ἀλλά τύχοιμεν τῆς Σῆς ἐπαρωγῆς

Στχ. Μεσονύκτιον ἐξηγειρόμην τοῦ ἐξομολογεῖσθαι σοί ἐπί τά κρίματα τῆς δικαιοσύνης σου.

Ράβδον ἀγαθήν τῆς δυνάμεως
ἁγία Κόρη ἄπασιν ἡμῖν ἑξαπόστειλον
τοῖς προσφεύγουσι τῇ σκέπῃ σου θερμῶς

Ἄλλη ἦν γάρ ἡμεῖς οὐ γιγνώσκομεν
Ἁγνή προστάτιν πλήν Σου τῆς τεκούσης τόν
Πλαστουργόν πρός ὅν πρέσβυν Σέ προβάλλομεν θερμόν

Πλούτισον ἡμᾶς ταῖς δέ αἷς των
καλῶν Παρθένε τούς ἀφρόνως ἤδη
πτωχεύσαντας παραβάσεσι τῶν θείων ἐντολῶν

Εἴσα γέ ἡμᾶς εἰς ὁδούς τῆς
μετανοίας Κόρη ὀφθαλμούς νοός καταυγαζοῦσα
Σαῖς πρεσβείαις Μαριάμ φωτιστικαῖς

Στχ. Μέτοχος ἐγώ εἰμί πάντων τῶν φοβουμένων σε καί τῶν φυλασσόντων τάς ἐντολάς σου.

Ἀνάσα παντός τοῖς σοῖς δούλοις
ἰλεῶσαι πᾶσι ταῖς σαῖς μεσιτείαις τόν
Κύριον ὅταν μέλη κρίναι πάντας τούς βροτούς

Ἰθῦνον ἡμᾶς πρός λιμένας
Σωτηρίους Κόρη τούς χειμαζομένους ἐν
Κλύδωνι ψυχοφθόρων παραπτώσεων δεινῷ

Ὄμβρῳ οἰκτιρμῶν τῶν Σῶν ἄνανδρε
Θεόν κυῆτορ τῆς ψυχῆς ἡμῶν τήν
Αὔλακα πότισον χέρσῳ θείαν ταῖς ἀκάνθαις τῶν παθῶν

Ἀνοιξον ἡμῖν τοῦ ἐλέους σου
τήν θύραν Κόρη νῦν προσκαλουμένοις Σόν
ὄνομα ὡς ἀνθρώπων ταχύ νή καταφυγή

Στχ. Χρηστότητα ἐποίησας μετά τοῦ δούλου σου, Κύριε, κατά τόν λόγον σου.
Δέξαι τόν καί αἶρον τῆς νηστείας τῇ
ταφῇ σου Κόρη ἀντί σμύρνης ἥν προσηγαγόμεν
καί δός νέκρωσιν ἡμῖν τήν τῶν παθῶν

Δέξαι καί ὠδάς ἅς προσάγομεν
σοί Παναγία ὡς εὐώδη μύρα τῷ
τάφῳ σου παριστάμενοι νυνί δουλοπρεπῶς

Οἴδαμεν Ἁγνή ὡς οὐδέν Σοί
ἄξιον τελοῦμεν ὧν ἡμῖν παρέχεις Σύ
Δωρεῶν ἴσας ψάμμῳ κἀν προσάγωμεν ὠδάς

Ἅπας γάρ Ἁγνή ὕμνος καί ὠδή τῶν ταί
τῶν ἀπειραρίθμων χαρίτων
Σου καί τῶν δώρων ὧν καρπούμεθα ἡμεῖς

Δόξαν τῷ Πατρί σύν Υἱῷ τέ καί
τῷ Παναγίῳ Πνεύματι προσάγομεν
εὐσεβῶς τῇ Τριάδι τῇ Ἁγίᾳ καί Σεπτῇ

Καί νῦν, καί ἀεί εἰς τούς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν.

Ἄσμασι πιστοί ὀρθοδόξοις τέ
καί εὐπροσδέκτοις πάντες ἀνυμνήσωμεν
σήμερον τήν Μητέρα τοῦ Θεοῦ δουλοπρεπῶς

Καί πάλιν: Ἄξιόν ἐστί…

ΣΤΑΣΙΣ ΤΡΙΤΗ
Στχ. Εἰς τόν αἰῶνα οὐ μή ἐπιλάθωμαι το δικαίωμά σου, ὅτι ἐν αὐτοῖς ἔζησας μέ.

Αἱ γενέαι πᾶσαι ὕμνον τήν ταφήν σου
προσφέρουσι Χριστέ μου

Αἱ γενέαι πᾶσαι ὕμνον τήν ταφήν
σου προσάγουσι Παρθένε

Νέκρωσιν ὑπέστης κηύσασα Παρθένε
τόν νεκρωτήν τοῦ Ἅδου

Στχ. Σός εἰμί ἐγώ, σώσον με, ὅτι τά δικαιώματά σου ἐξεζήτησα.

Θανοῦσα θανάτους μετέβης σκηνώσεις
ἐχθρόν θανατοῦσα

Σκιρτῶσιν αἱ καρδίαι τῶν εὐσεβούντων πάντων
ἐπί τῇ σῇ κηδεύσει
Ἡ γῆ πανηγυρίζει ὁ οὐρανός χορεύει
Σου ἄνω αἰρομένης

Στχ. Ὡς ἠγάπησα τόν νόμον σου, Κύριε, ὅλην τήν ἡμέραν μελέτη μου ἔστιν.

Ἐπεῖ γῆ ὤ Παρθένε ἀπαίρειν εἴς τά
ἄνω ὑπέρ τῶν κάτω οὖσα

Ἵνα τό κάλλος βλέπῃς τοῦ Σοῦ Υἱοῦ Παρθένε
πρός οὐρανούς μετέστης

Ἔζωσας Παρθένε τά πέρατά του
κόσμου τῇ Σῇ σεπτῇ κοιμήσει

Στίχ. Ἐκ πάσης ὁδοῦ πονηρᾶς ἐκώλυσα τούς πόδας μου, ὅπως ἄν φυλάξῳ τούς λόγους σου.

Ὁ τάφος σου κηρύττει Παρθένε τήν ταφήν σου καί τήν μετάστασίν σου
Σέ καθορᾶν δοκοῦμεν ἁγία Θεοτόκο καί σῆμα τό σόν ὀρῶντες
Ἐν οὐρανῶ ἐστάναι νομίζομεν Παρθένε ἐστῶτες τῷ ναῷ σου.
Στχ. Ἀπό τῶν κριμάτων σου οὐκ ἐξέκλινα, ὅτι σύ ἐνομοθέτησας μέ.

Ἱκέτευε τόν κτίστην σύν τοῖς ἁγίοις πᾶσι
καί τοῖς γεννήτορσί Σου

Ὅπως καταξιώσῃ χαρᾶς ἀνεκλαλήτου
τούς ὀρθοδόξους πάντας

Πάντες οἱ λαοί σέ Δέσποιναν Παρθένε
καλοῦσι προσκυνοῦντες

Στχ. Ὡς γλυκέα τῷ λάρυγγί μου τά λόγια σου, ὑπέρ μέλι τῷ στόματί μου.

Καί ὄντως ὤ Παρθένε αἱ γενέαι πᾶσαι
μακαρίζουσί Σε

Τῶν χριστοκτόνων μόνο το γένος Θεοτόκε
Τά νῶτα Σοί ἐκστρέφει

Φυλαί λοιπαί καί γλῶσσαι τόν τάφον Σου
κυκλοῦσι ἀνυμνολογοῦσαι

Στχ. Ἀπό τῶν ἐντολῶν σου συνήκα, διά τοῦτο ἐμίσησα πᾶσαν ὁδόν ἀδικίας

Πάντες ἑξαιτοῦνται τήν σκέπην Σου Παρθένε
καί τήν ἀντίληψίν Σου

Οὐ γάρ κατησχύμενος ἀπέρχεταί Σου Κόρη
πᾶς ὅστις προστρέχει

Ἀγαθοῖς καί φαύλοις παρέχεις τάς αἰτήσεις
μιμήσει τοῦ Υἱοῦ σου

Στχ. Λύχνος τοῖς ποσί μου ὁ νόμος σου καί φῶς ταῖς τρίβοις μου.
Πάντες γάρ ἐθέλεις σωθῆναι μετάσχοντας
τῆς Σῆς μεγαλωσύνης

Οἴδαμεν σέ Κόρη φιλάνθρωπον οἱ
πάντες οἱ ἅ Θεοῦ Μητέρα

Τίς ἐξείπειν ἰσχύσει Παρθενομῆτορ μόνη
τάς θείας ἀρετά Σου

Στχ. Ἡ ψυχή μου ἐν ταῖς χερσί σου διά παντός, καί τοῦ νόμου σου οὐκ ἐπελαθόμην.

Τίς δέ ἐπαριθμήσει τάς Σάς εὐεργεσίας
ἅς πᾶσιν ἐπινέμεις

Ζῶσι καί τεθνεῶσι τοῖς ἐπί Σέ θαρροῦσιν
ἀντίληψιν Σύ διδώς

Ὅσα γάρ θέλεις πράττεις τά πάντα δυναμένη
Μήτηρ τοῦ Ὑψίστου

Στχ. Ἔκλινα τήν καρδίαν μου τοῦ ποιῆσαι τά δικαιώματά σου εἰς τόν αἰῶνα δι’ ἀντάμειψιν.

Ζῶσι καί τεθνεῶσι πρόστηθι οὔν Κόρη
ἡμῖν τοῖς σέ ὑμνοῦσιν

Ἁπάλλαξον Παρθένε ἡμᾶς αἰωνίου
πυρός καί τῆς γένης

Μόνη Σύ προστάτις πενήτων ὀρφανῶν
καί χήρων ὑπάρχεις

Στχ. Ἐποίησα κρίμα καί δικαιοσύνην, μή παραδώς μέ τοῖς ἀδικοῦσι μέ.

Σύ γάρ Μαρία πέλεις ὁ γλυκασμός Ἀγγέλων
χαρά τῶν θλιβομένων
Χριστιανῶν Σέ σκεπήν μάλιστα καί Μητέρα
κηρύττομεν οἱ πάντες

Εἰς βάθη τῆς κακίας πεσόντας Θεοτόκε
ἔγειρον σαῖς πρεσβείαις

Στχ. Θαυμαστά τα μαρτύριά σου, διά τοῦτο ἐξηρεύνησεν αὐτά ἡ ψυχή μου.

Εὐόδωσον Παρθένε προστριβούς τοῦ Κυρίου
τούς Σέ εὐλαβουμένους

Κακοῖς κεκρατημένους Παρθένε μή παρίδῃς
εἰς τέλος ἀπολέσθαι

Ἐν γνώσει καί ἁγνοί ἄπται ὁ μέν καθ’ ἑκάστην
Σοί τέ καί τῷ Υἱῷ Σου

Στχ. Ἐπίβλεψον ἐπ’ ἐμέ καί ἐλέησον μέ κατά τό κρίμα τῶν ἀγαπώντων τό ὄνομά σου.

Ἀλλά μή ἀπορρίψῃς ἀπό τοῦ σοῦ προσώπου
ἡμᾶς Παρθενομῆτορ

Δυσώπει τόν Υἱόν Σου οἰκτεῖραι ἡμᾶς
πάντας ἐν τῇ μελλούσῃ κρίσει

Οἴδαμεν ὡς ἰσχύσει ἡ Σή πρεσβεία Κόρη
πρός τόν ἔκ Σοῦ τεχθέντα

Στχ. Ζήσεται ἡ ψυχή μου καί αἰνέσει σε, καί τά κρίματά σου βοηθήσει μοί.

Εὐμενῆ πολλάκις Αὐτόν ἀγανακτοῦντα
εἰργάσω ἡμῖν μόνη

Ταῖς σαῖς πρεσβείαις κλίνει τιμῶν Σε ὡς Μητέρα
Ἀξίαν πάσης δόξης

Σέ καί ἡμεῖς ἀξίως ἐκ πόθου προσκυνοῦμεν
Καί ἀνυμνολογοῦμεν

Στχ. Ἐπλανήθην ὡς πρόβατον ἀπολωλός, ζήτησον τόν δοῦλον σου, ὅτι τάς ἐντολάς σου οὐκ ἐπελαθόμην.

Διά Σου καί γάρ Κόρη ἀνεπλάσετο
γένος ἡμῶν ὁ Θεός Λόγος

Διά Σου καί σώζει τούς Σοί προσπεφεύγοντας
πανύμνητε Μαρία

Ὄργανον γάρ πέλεις βροτῶν τῆς σωτηρίας
Θεῶ ἐκλελεγμένον

Ἀγαθύνον οὔν πάντας ὡς οἶδας τούς σούς
Δούλους Παρθένε Θεοτόκε

Ἔρρανον τόν Τάφον μύροις τόν σόν σκῆνος κηδεύσαντες Παρθένε

Ἔρρανον τόν Τάφον μύροις Θεοτόκε
Οἱ κηδεύσαντές Σε

Δόξα Πατρί, καί Υἱῷ, καί ἁγίῳ Πνεύματι.

Ὤ Τριάς Ἁγία Πατήρ Υἱός καί
Πνεῦμα τούς λατρευτάς σου σῶσον

Καί νῦν, καί ἀεί, καί εἰς τούς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν.

Ὤ Παναγία Μῆτερ σκέπε καί φρούρει πάντας
Τούς ἐπί Σέ θ–αρροῦντας

Καί πάλιν: Αἱ γενέαι πᾶσαι…

Εγκώμια_Παναγίας σε μορφή doc.

Περισσότερα

Οι Καταβασίες της Εορτής της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, ερμηνευμένες από τον Άγιο Νικόδημο τον Αγιορείτη

 

                 Ωδή α’. Ήχος α’. Ο Ειρμός.

             Πεποικιλμένη τη θεία δόξη, η ιερά και ευκλεής Παρθένε μνήμη σου,  πάντας συνηγάγετο, προς ευφροσύνην τους πιστούς, εξαρχούσης Μαριάμ, μετά χορών και τυμπάνων, τω σω, άδοντας Μονογενεί, ενδόξως ότι δεδόξασται.

                Ερμηνεία.

            Ευθύς αποτείνει τον λόγον ο Μελωδός Κοσμάς, προς την Κυρίαν Θεοτόκον, και προσφωνεί εις αυτήν τον ειρμόν τούτον λέγων˙ Ώ Αειπάρθενε Θεοτόκε, η ιερά και ένδοξος μνήμη της Κοιμήσεώς Σου είναι εστολισμένη και λάμπουσα με δόξαν Θεού, και πρεπόντως˙ επειδή γαρ η Θεοτόκος είναι οίκος Θεού, τον οποίον είδεν ο Ιεζεκιήλ γεμάτον από δόξαν Θεού, «Και είδον, και ιδού πλήρης δόξης ο οίκος Κυρίου» (Ιεζ. μγ’ 5), δια τούτο και η μνήμη της Θεοτόκου έπρεπε να είναι στολισμένη με δόξαν Θεού˙ όθεν τοιαύτη ούσα, εσυνάθροισεν όλους τους πιστούς Χριστιανούς δια να ευφρανθώσι κατά την ψυχήν˙ αν γαρ, όταν οι απλώς δίκαιοι εγκωμιάζωνται εν ταις μνήμαις αυτών, ευφραίνωνται οι λαοί, καθώς λέγει ο Σολομών, «Εγκωμιαζομένων δικαίων, ευφρανθήσονται λαοί» (Παρ. κθ’ 2)˙  πόσω μάλλον πρέπει να ευφραίνωνται οι λαοί, όταν αυτή η πάντων των απ’ αιώνος διακαίων αγιωτέρα Θεοτόκος εις την μνήμην της Κοιμήσεώς της εγκωμιάζεται;

             Καθώς δε οι Υιοί Ισραήλ, όταν εκβήκαν άβροχοι από την Ερυθράν θάλασσαν, εμοιράσθησαν εις δύο χορούς ανδρών τε και γυναικών, και των μεν ανδρών ήτον έξαρχος ο Μωϋσής, των δε γυναικών ήτον εξάρχουσα η Μαριάμ˙ «Έλαβε, φησί, Μαριάμ η Προφήτις η αδελφή Ααρών το τύμπανον εν τη χειρί αυτής, και εξήλθον πάσαι αι γυναίκες οπίσω αυτής μετά τυμπάνων και χορών, εξήρχε δε αυταίς Μαριάμ λέγουσα˙ «Άσωμεν τω Κυρίω˙ ενδόξως γαρ δεδόξασται» (Έξ. ιε’ 20)˙ ούτω και οι Χριστιανοί οι συναχθέντες σήμερον εν τη μνήμη Σου, Θεοτόκε, άδουσι τον επινίκιον ύμνον εις τον Μονογενή Σου Υιόν με χορούς  πνευματικούς και με τύμπανα (ήτοι νενεκρωμένα έχοντες τα μέλη τα επί της γης δια της εγκρατείας˙ ζώου γαρ νεκρού δέρμα εστί το τύμπανον, κατά την ερμηνείαν του Βασιλείου)˙ εξάρχει δε της Ωδής αυτών η Μυριάμ.

            Ανέφερε δε ο Μελωδός, όχι τον Μωϋσήν τον εξάρχοντα των ανδρών, αλλά την Μαριάμ την εξάρχουσαν των γυναικών, ένα μεν, δια να δείξη ότι η παρ’ ημών εγκωμιαζομένη σήμερον είναι γυνή˙ και άλλο, το οποίον και κυριώτερον, διότι και η τότε εξάρχουσα της Ω  δής ωνομάζετο Μαριάμ, και η τώρα εξάρχουσα της πανηγύρεως ονομάζεται Μαριάμ, όπερ ερμηνεύεται Κυρία˙ τύπος γαρ ήτον η αδελφή του Μωϋσέως Μαριάμ κατά την παρθενίαν της Μητρός του Θεού Μαριάμ, ως λέγει ο Νύσσης Γρηγόριος, καθότι και εκείνη Παρθένος διέμεινε, και δια τούτο και εκείνη Μαριάμ, και αύτη Μαριάμ ωνομάζοντο. Συμφώνως δε τω Ιερώ Κοσμά λέγει και ο εκ Δαμασκού Ιωάννης, ούτω πανηγυρίζων˙ «Συν Μαριάμ τη Προφήτιδι, ώ νεάνιδες ψυχαί, μετά τυμπάνων χορεύσωμεν, νεκρούντες τα μέλη τα επί της γης˙ τούτο γαρ το μυστικόν τύμπανον» (Λόγος ου η αρχή «Έστι μεν ουδείς ανθρώπων»). Αλλά και ο Κρήτης Ανδρέας ούτω πανηγυρίζει˙ «Εξάρξατε μετ’ ωδής και κυμβάλων, αλαλάξατε, μεγαλύνατε, ψάλατε, άρον άρον Μαριάμ το τύμπανον, και των παρθένων προέξιθι». Λόγος ου η αρχή «Οι την εν Πνεύματι θεωρίαν».

                 Ωδή γ’. Ο Ειρμός.

             Η δημιουργική, και συνεκτική των απάντων, Θεού σοφία και δύναμις, ακλινή ακράδαντον, την Εκκλησίαν στήριξον Χριστέ˙ μόνος γαρ ει Άγιος, ο εν Αγίοις αναπαυόμενος.

               Ερμηνεία.

            Σοφία και Δύναμις του Πατρός λέγεται ο Υιός καθώς μαρτυρεί ο Παύλος˙ «Χριστόν Θεού δύναμιν και Θεού σοφίαν» (α’ Κορ. α’ 24)˙ όχι ότι δεν έχει σοφίαν και δύναμιν ο Θεός και Πατήρ, αλλά λέγεται σοφία και δύναμις του Πατρός και Υιός, διότι έχει όλην την σοφίαν και δύναμιν αυτού, ως εικών του αρχετύπου˙ καθώς θεολογεί Μάρκος ο Εφέσου εν κεφ. λδ’ περί της εκπορεύσεως του Αγίου Πνεύματος. Πρέπει δε να προστίθεται πάντοτε, ή να συνυπακούεται εις την περί του Υιού λεγομένην ταύτην σοφίαν και δύναμιν το, Ενυπόστατος, ή το, Ζώσα, δια να δείχνεται ότι η ενυπόστατος αύτη και ζώσα Σοφία και Δύναμις ο Υιός δεν είναι μία ενέργεια ανυπόστατος, και ένα προσόν του Θεού, αλλά υπόστασις τελεία, έχουσα και αυτή ενέργειαν, σοφίαν και δύναμιν˙ όθεν κατά το νόημα τούτο λαμβανομένης επί του Υιού σοφίας εστίν εκ σοφίας, και δύναμις εκ δυνάμεως του Πατρός˙ ώσπερ και Θεός εκ Θεού, και φως εκ φωτός»˙ και ούτως είναι σοφία και δύναμις του Πατρός˙ καθώς και αυτός ο Πατήρ είναι σοφία και δύναμις, ενυπόστατος δηλαδή, και όχι μόνον σοφός και δυνατός.

             Βεβαιοί τα ανωτέρω και ο Θεσσαλονίκης θείος Γρηγόριος ο Παλαμάς λέγων˙ «Ουχ ο του Θεού Μονογενής μόνον, αλλά και το Πνεύμα το Άγιον καλείται παρά των Αγίων ενέργειά τε και δύναμις˙ άλλ’ ως τας αυτάς απαραλλάκτως τω Πατρί δυνάμεις έχων και ενεργείας˙ επεί και δύναμις ο Θεός λέγεται, κατά τον μέγαν Διονύσιον, ως πάσαν δύναμιν εν εαυτώ προέχων και υπερέχων, διο και συνυπακουόμενον, ή και συνεκφωνούμενον έχει τούτων εκάτερον, όταν δύναμις, ή ενέργεια καλείται το ενυπόστατον˙ καθάπερ και ο τα πάντα μέγας Βασίλειος, Δύναμις, φησίν, αγιαστική ο Πνεύμα το Άγιον, ενούσιος, ενύπαρκτος, ενυπόστατος˙ τας δε εξ αυτού πάσας ενεργείας ουκ ενυποστάτους υπάρχειν καν τοις περί του Πνεύματος απεφήνατο˙ δι’ ου και των κτισμάτων αύθις δήλός εστί ταύτας διαστείλας˙ ενυπόστατα γαρ τα εκ του Πνεύματος ως κτίσματα˙ πεποιωμένας γαρ ουσίας ο Θεός εδημιούργησεν» (Κεφάλαιον ρκβ’ των φυσικών και θεολογικών). Και εν τοις κατ’ Ευνομίου λέγει ο Βασίλειος˙ «Το μεν εκ Θεού πηγάζον Πνεύμα ενυπόστατόν εστί˙ τα δε εξ αυτού (του Πνεύματος δηλ.) πηγάζονται ενέργειαι αυτού εισίν».

            Η του Θεού λοιπόν αύτη ενυπόστατος σοφία και δύναμις ο Υιός είναι δημιουργική και συνεκτική πάντων των Κτισμάτων˙ αύτη γαρ όχι μόνον εδημιούργησε πάντα τα αισθητά και νοητά εκ του μη όντος εις το είναι, αλλά και συνέχει αυτά και συγκρατεί δια της προνοίας κατά τους λόγους εκείνους, κατά τους οποίους τα εδημιούργησε˙ και τούτο δηλοί ο Δαβίδ λέγων˙ «Πάντα εν σοφία (ήτοι τω Υιώ) εποίησας» (Ψαλμ. ργ’ 24)˙ και πάλιν˙ «Ο ποιών τους Αγγέλους αυτού Πνεύματα», και «Ο  θεμελιών την γην επί την ασφάλειαν αυτής» (Ψαλμ. ργ’ 6)˙ το δε, Ποιών, και το, Θεμελιών, δηλούσι την συνοχήν και συντήρησιν των Αγγέλων και της γης, κατά τον θεολόγον Γρηγόριον λέγοντα˙ «Την ών πεποίηκεν οικονομίαν τε και συντήρησιν δηλοί το, Ποιείσθαι τους Αγγέλους αυτού πνεύματα, και θεμελιούσθαι την γην επί την ασφάλειαν αυτής, άπαξ ηδρασμένα τε και γεγενημένα˙ και στερούσθαι βροντήν, και κτίζεσθαι πνεύμα, ών άπαξ μεν ο λόγος υπέστη, συνεχής δε και νυν η ενέργεια» (Λόγος β’ περί Υιού). Συ λοιπόν, λέγει, Θεάνθρωπε Ιησού Χριστέ, η τα πάντα συνέχουσα Σοφία, στήριξον την Εκκλησίαν Σου ακλινή και άσειστον (τούτο γαρ δηλοί το, Ακράδαντον) εις την πίστιν εκείνην, εις την οποίαν αυτήν εθεμελίωσας, ίνα μη υπό των απίστων και ασεβών, ή υπό των κακοδόξων και αιρετικών ταράττηται. Επιφέρει δε ακολούθως ο Μελωδός το «Ότι Συ μόνος είσαι Άγιος», δια να δείξη ότι ο Ειρμός ούτος είναι της τρίτης Ωδής της Προφήτιδος Άννης˙ εκεί γαρ αυτή λέγει «Ούκ έστιν άγιος, ως ο Κύριος˙ και ούκ έστι δίκαιος ως ο Θεός ημών˙ και ούκ έστιν άγιος πλην Σου» (α’ Βασιλ. β’ 2)˙ το γαρ Πλήν σου, ταυτόν είναι με το, Μόνος.

               Αλλά και το, Στήριξον, όπου είπεν ανωτέρω, προς δήλωσιν ερέθη της τρίτης Ωδής, ής η αρχή εστίν «Εστερεώθη η καρδία μου εν Κυρίω». Το  δε «Εν αγίοις αναπαυόμενος» ερανίσθη από τον Προφήτην Ησαΐαν λέγοντα˙ «Τάδε λέγει ο Ύψιστος εν αγίοις αναπαυόμενος» (Ησ. νζ’ 15)˙ και πρεπόντως˙ ου γαρ εις τους ακαθάρτους και ανάγνους ο καθαρός και άγιος αναπαύεται, άπαγε! Επειδή παν το ανόμοιον, ακοινώνητον˙ τούτο και εις τον Θεόν αυτόν είναι αδύνατον, το να ενωθή με τους ακαθάρτους˙ όθεν θαυμαστόν είναι το απόφθεγμα όπου είπεν ο Θεσσαλονίκης θείος Γρηγόριος˙ «Ενωθήναι δε την ανωτάτην εκείνην και υπέρ νουν καθαρότητα μεμολυσμένη φύσει των αδυνάτων υπήρχεν˙ εν γαρ τούτο μόνον Θεώ αδύνατον, συνελθείν ακαθάρτω πριν καθαρθήναι προς ένωσιν» (Λόγος β’ εις τα Εισόδια, ου η αρχή «Εκ του καρπού το δένδρον γινώσκεται»). Ο άγιος εις τους αγίους αναπαύεται˙ όθεν και αυτός το Θεός είπεν˙ «Άγιοι γίνεσθε, ότι άγιός ειμί εγώ Κύριος» (Λευϊ. Ια’ 45). Άγιος δε θέλει να ειπή, κατά τον Κριτικόν Φώτιον, ο της γης υπέρτερος (εκ του Α στερητικού της Γης)˙ συνάδει δε τούτο με το ψαλμικόν εκείνο˙ «Του Θεού οι κραταιοί (οίτινες είναι οι άγιοι) της της σφόδρα επήρθησαν». (Ψαλμ. μστ’ 10). Κατ’ άλλους δε το, Άγιος, γίνεται εκ του Α στερητικού, και του, Άγος, ψιλουμένου, ό δηλοί το μίασμα˙ κράσιν δε λαμβανόντων των δύο ΑΑ εις εν Α μακρόν δασυνόμενον, γίνεται Άγιος, και δηλοί το «Εστερημένος άγους και μιάσματος»˙ εμοί δε δοκεί ότι αναλογώτερον και προχειρότερόν εστι το να παράγεται το, Άγιος εκ του, Άγος, δυσανομένου, ό δηλοί το τίμιον και άξιον σεβάσματος κατά τον Βαρίνον, ταυτόν ειπείν, το καθαρόν˙ όθεν είπεν ο Αρεοπαγίτης Διονύσιος˙ «Τους επί την παναγεστάτην (ήτοι παναγιωτάτην) ιόντας ιερουργίαν αποκαθάρθαι δει και τας εσχάτας της ψυχής φαντασίας» (Κεφάλαιον γ’ περί Εκκλησιαστικής Ιεραρχίας)˙ και Ανδρέας της Κρήτης λόγω εις την Κοίμησιν της Θεοτόκου˙ «Ημείς δε της παναγεστάτης του ζωαρχικού σώματος εντυμβεύσεως την ανάμνησιν, κτλ.» ο δε Μακάριος ο Αιγύπτιος Ομιλία ια’ λέγει˙ «Ούτος εστίν άγιος, ο καθαρθείς και αγιασθείς κατά τον έσω άνθρωπον».

               Ωδή δ’. Ο Ειρμός.

             Ρήσεις Προφητών και αινίγματα, την σάρκωσιν υπέφηναν, την εκ Παρθένου σου Χριστέ, φέγγος αστραπής σου, εις φως εθνών εξελεύσεσθαι˙ και φωνεί σοι άβυσσος, εν αγαλλιάσει˙ Τη δυνάμει σου δόξα φιλάνθρωπε.

               Ερμηνεία.

             Καθώς αι εν τω κύκλω γινόμεναι γραμμαί, όλαι εις ένα κέντρον συνάγονται˙ και καθώς όλαι αι εν τη διακαυστική υέλω ακτίνες του ηλίου εις μίαν εστίαν (ήτοι εις ένα κέντρον) συναθροίζονται˙ ούτω και όλα τα ρητά και αινίγματα των Προφητών εις ένα κέντρον συνάγονται, και εις ένα αντικείμενον αποβλέπουν, εις την σάρκωσιν δηλαδή του Υιού του Θεού˙ όθεν τούτο γινώσκων ο ιερός Μελωδός, επιστρέφει προς τον Δεσπότην Χριστόν δια του παρόντος Ειρμού, και λέγει˙ «Ώ Θεάνθρωπε Ιησού Χριστέ, όλα τα ρητά και αινίγματα των Προφητών τυπικώς εφανέρωναν την εκ Παρθένου σάρκωσίν Σου˙ όθεν είπεν ο θεοφόρος Μάξιμος˙ «Το της ενσωματώσεως του Λόγου μυστήριον πάντων έχει των τε κατά την Γραφήν αινιγμάτων και τύπων την δύναμιν, και των φαινομένων κτισμάτων την επιστήμην» (Κεφάλαιον ξστ’ της α’ εκατοντάδος των Θεολογικών). Επρόσθεσε δε ο Ασματογράφος το «Εκ Παρθένου», δια να φανερώση, ως νομίζω, ότι η εορτή αύτη είναι της Παρθένου και Θεομήτορος˙ μάλιστα δε και εξαιρέτως το ρητόν του Προφήτου˙ Αββακούμ του ποιητού της

 τετάρτης Ωδής, ο οποίος την σάρκωσιν του Λόγου εφανέρωνε με το λόγιον εκέινο˙ «Ο Θεός από Θαιμάν ήξει, και ο Άγιος εξ όρους κατασκίου δασέος» (Αβ. γ’ 3). Θαιμάν δε, θέλει να ειπή, Νότος κατά τον Κύριλλον και Θεοδώρητον˙ Όρος δε δασύ και κατάσκιον, είναι η Παρθένος. Δηλούται λοιπόν δια του ρητού τούτου, ότι ο Χριστός ήλθεν από Θαιμάν, ήγουν από την Βηθλεέμ, την ευρισκομένην κατά το Νότιον μέρος της Ιερουσαλήμ, και εγεννήθη από την Παρθένον.

              Αι ανωτέρω δε ρήσεις των Προφητών εφανέρωναν προς τούτοις και ότι το φέγγος της αστραπής Σου, Κύριε, ήγουν η θεία διδασκαλία και ο νόμος του Ευαγγελίου Σου, κατά τον Ευθύμιον, θέλει εκβή έξω εις το να φωτίση τα εσκοτισμένα Έθνη από την πλάνην φως μέγα. Το ρητόν δε τούτο είπεν ο Ίδιος Αββακούμ «Και φέγγος αυτού ως φως έσται» (αυτόθι γ’ 4). Επιφέρει δε ακολούθως ο Μελωδός «Και φωνεί Σοι άβυσσος»˙ ήγουν δια τούτο η άβυσσος φωνάζει εις Σε με αγαλλίασιν˙ «Δόξα τη δυνάμει Σου, Κύριε». Και ταύτα δε ερανίσθη από τον αυτόν Αββακούμ λέγοντα˙ «Έδωκεν η άβυσσος φωνήν αυτής, ύψος φαντασίας αυτής».

            Άβυσσον δε ονομάζει τα Έθνη τα υπό του Ευαγγελίου του Χριστού φωτισθέντα, τόσον δια το πλήθος, όσον και δια την άλμην και πικρίαν της ασεβείας και αμαρτίας, κατά τον Κύριλλον, Θεοδώρητον, και Θεοφύλακτον. Έδωκαν δε τα Έθνη ταύτα την φωνήν αυτών: ήτοι την ομολογίαν της πίστεως. Ύψος δε φαντασίας ονομάζει τους εν τοις Έθνεσιν υψηλούς και αξιωματικούς ανθρώπους, οι οποίοι και αυτοί έδωκαν την προειρημένην φωνήν και ομολογίαν της πίστεως. Ο δε Μελωδός εναλλάξας, είπεν ότι η άβυσσος των Εθνών εν αγαλλιάσει φωνάζει εις Σε το «Δόξα τη δυνάμει Σου, Κύριε», ως ανωτέρω είπομεν. Όθεν συμφώνως είπε και ο Αλεξανδρείας Κύριλλος˙ «Ουκούν η άβυσσος, τουτέστιν η αμέτρητός τε και ακατάληπτος των πεπιστευκότων πληθύς, έδωκε φωνήν αυτής˙ δοξολογείται γαρ ο Χριστός παρά παντός ανθρώπων έθνους˙ και τούτο δρώντας προθύμως κατίδοι τις αν μικρούς και μεγάλους, λαμπρούς και ασήμους» (Τόμος Γ’ ερμηνεία εις τον Αββακούμ).

             Ωδή ε’. Ο Ειρμός.

             Το θείον και άρρητον κάλλος, των αρετών σου Χριστέ διηγήσομαι˙ εξ αϊδίου γαρ δόξης συναΐδιον και ενυπόστατον λάμψας απαύγασμα, παρθενικής από γαστρός, τοις εν σκότει και σκιά, σωματωθείς ανέτειλας Ήλιος.

               Ερμηνεία.

             Επειδή ο Ποιητής της πέμπτης Ωδής είναι ο Προφήτης Ησαΐας, δια τούτο ο Ιερός Μελωδός ερανίζεται τον Ειρμόν αυτής από τον ίδιον Ησαΐαν λέγοντα˙ «Ο λαός ο πορευόμενος εν σκότει είδετε φώς μέγα˙ και οι κατοικούντες εν χώρα και σκιά θανάτου, φως λάμψει εφ’ υμάς» (Ησ. θ’ 2). Επιστρέφων λοιπόν ο Ασματογράφος προς τον Χριστόν λέγει ούτως˙ Ώ Χριστέ Υιέ του Θεού και Υιέ της Παρθένου, εγώ θέλω διηγηθή το άρρητον κάλλος των αρετών Σου. Και αν, ώ θεσπέσιε Μελωδέ (ήθελεν ειπή τινάς προς αυτόν) το κάλλος είναι άρρητον, πώς δύνασθαι να το διηγηθής; Εναντία γαρ είναι ταύτα μεταξύ των, και συμβιβασθήναι ου δύνανται. Άλλ’ αποκρίνεται ο Ασματογράφος˙ Ναι αυτό αληθώς είναι καθ’ αυτό άρρητον και ανεκδιήγητον, και υπερβαίνει κάθε γλώσσαν, και αυτήν την Αγγελικήν˙ θέλω διηγηθή τούτο όμως εγώ, όχι καθώς είναι, αδύνατον γαρ, αλλά καθ’ όσον δύναμαι, και καθώς η εμή γλώσσα έχει ισχύν. Αρετάς δε του Χριστού ονομάζει ο Μελοποιός όλας τας φυσικάς αυτού ενεργείας και θεοπρεπείς τελειότητας, και τα κοινώς καλούμενα θεία

 προσόντα: ήτο την απειρίαν, την παντοδυναμίαν, την αϊδιότητα, την αγαθότητα, την σοφίαν, και απλώς, όλα τα ουσιώδη του Θεού αυχήματα, τα οποία πλήρωμα της Θεότητος ο μέγας καλεί Αθανάσιος˙ ο δε Αρεοπαγίτης Διονύσιος Μυριόλεκτα  ονομάζει˙ λέγει δε και ο μέγας Βασίλειος περί αυτών, ότι αι του Θεού ενέργειαι και δυνάμεις άρρητοι μεν εισί, δια το μέγεθος, ανεξαρίθμητοι δε, δια το πλήθος˙ όθεν ο Ησαΐας περί τούτων των αρετών του Θεού λέγει˙ «Ουδέ τας αρετάς μου τοις γλυπτοίς δώσω» (Ησ. μβ’ 8)˙ και ο Αββακούμ˙ «Εκάλυψεν ουρανούς η αρετή αυτού» (Αβ. γ’ 3).

            Κυρίως δε και εξαιρέτως αρετάς Χριστού ονομάζει εδώ ο Ιερός Κοσμάς τα δύο πρώτιστα μυστήρια, το της Θεολογίας, και το της ενσάρκου Οικονομίας, καθώς τούτο επεξηγεί με τα ακόλουθα λόγια˙ διότι λέγει, Συ, Κύριε, προ των αιώνων έλαμψας δια γεννήσεως από την αΐδιον δόξαν (ήτοι από τον Πατέρα, το αφηρημένον αντί του συγκεκριμένου) ως έν απαύγασμα, ουχί ανυπόστατον και ανούσιον, καθώς είναι το του ηλίου απαύγασμα, άπαγε! Αλλά συναΐδιον ον με τον Πατέρα και ενυπόστατον: ήτοι ζών, και ουσίαν και υπόστασιν έχον τελείαν, καθώς έχει και ο Πατήρ 6 ˙ ύστερον δε, επ’ εσχάτων των χρόνων, γενόμενος άνθρωπος από την άχραντον κοιλίαν της Παρθένου, ανέτειλας εις όλους τους ανθρώπους, οι οποίοι ευρίσκοντο εις το σκότος και την σκιάν της ασεβείας και αμαρτίας, ως Ήλιος της δικαιοσύνης, όστις φωτίζεις μεν αυτών τον νουν θεωρητικώς εις την επίγνωσιν της Θεότητός Σου˙ οδηγείς δε αυτούς πρακτικώς εις την οδόν των προσταγμάτων Σου˙ καθώς επροφήτευσεν ο Μαλαχίας˙ «Και ανατελείς ημίν τοις φοβουμένοις το όνομά σου ήλιος δικαιοσύνης» (Μαλ. δ’ 2).

                 Ωδή στ’. Ο Ειρμός.

             Άλιον ποντογενές, κητώον εντόσθιον πυρ, της τριημέρου ταφής σου ήν προεικόνισμα, ου Ιωνάς υποφήτης αναδέδεικται˙ σεσωσμένος γαρ ως και προϋπέπωτο, ασινής εβόα˙ Θύσω σοι μετά φωνής αινέσεως Κύριε.

             Ερμηνεία.

                Ο Ειρμός ούτος διαλαμβάνων την Ιστορίαν του Προφήτου Ιωνά, κυρίως μεν λέγεται δια την τριήμερον ταφήν και ανάστασιν του Δεσπότου Χριστού, ως αυτός ο ίδιος έφερεν αυτόν εις παράδειγμα˙ «Ώσπερ ήν Ιωνάς εν τη κοιλία του κήτους τρεις ημέρας και τρεις νύκτας, ούτως έσται και ο Υιός του ανθρώπου εν τη καρδία της γης, τρεις ημέρας και τρεις  νύκτας» (Ματθ. ιβ’ 40)˙ προσαρμόζεται δε κάλλιστα και εις την Αειπάρθενον Μαριάμ την Μητέρα του Χριστού˙ καθώς γαρ ο Υιός της τρις ημέρας ποιήσας εν τω τάφω ανέστη απ’ αυτόν˙ ούτω και η Μήτηρ τρεις ημέρας εν τω τάφω ποιήσασα, ανέστη 7 ˙ όθεν είπεν ο θείος Μάρκος ο Εφέσου˙ «Νέκρωσιν η της ζωής Μήτηρ δέχεται, και τάφω τεθείσα, μετά τριτήν ημέραν ευκλεώς εξανίσταται, τω Υιώ συμβασιλεύουσα, και αιτούσα την των πταισμάτων ημών άφεσιν» (εν τη στ’ Ωδή του Πλ. δ’ Ήχου). Όθεν ώσπερ ο Ιωνάς δεν έπαθε καμμίαν βλάβην από το κήτος ούτω μηδέ το σώμα της Παρθένου δεν έπαθε καμμίαν βλάβην και διαφθοράν από τον τάφον. Όθεν και ο Χρυσορρήμων ως θαύμα παριστά την υπό του κήτους κατάποσιν του Ιωνά, και την αδιάφθορον τούτου εξέλευσιν˙ φησί γαρ˙ «Ειπέ μοι, πώς το θηρίον τον Ιωνάν είχεν εν τη γαστρί, και ούκ απώλλυτο; Ουχί άλογόν εστιν; Ουχί απλώς κινείται; Πώς εφείσατο του δικαίου; Πώς αυτόν ούκ απέπνιξεν η θέρμη; Πώς ούκ έσηψεν, ει γαρ το εν βυθώ είναι μόνον, άπορον, το και εν σπλάγχνοις και τη θέρμη εκείνη, πολλώ μάλλον απορώτερον˙ πώς γαρ τον εκείθεν αέρα ανέπνει; Πώς ήρκει δύο ζώοις η αναπνοή; Πώς δε αυτόν και ήμεσεν ασινή; Πώς δε και εφθέγγετο; Πώς δε και εν εαυτώ ήν και προσηύχετο; Άρα ταύτα ούκ άπιστα; Αν λογισμώ εξετάζωμεν, άπιστα˙ αν δε πίστει, σφόδρα πιστά» (Λόγω Ε’ εις την προς Κολασσαείς).

            Επιστρέφων λοιπόν ο Μελωδός προς τον Κύριον λέγει˙ Το πύρ εκείνο το εντόσθιον και κητώον και θαλασσινόν και εις το πέλαγος γεννημένον (όλα δε τα επίθετα ταύτα είναι περίφασις, και δηλούσι το κήτος˙ περίφασις δε είναι, όταν τινάς με πολλάς λέξεις ονομάζει ένα πράγμα, όπου ηδύνατο να το ονομάση με ολίγας, ή και με μίαν μόνην)˙ και το Κήτος όπου κατέπιε τον Ιωνάν, ήτον ένας τύπος και ένα τι προεικόνισμα της τριημέρου ταφής Σου, Κύριε 8˙ του τύπου δε τούτου υποφήτης ήτον ο Ιωνάς, τουτέστιν αυτός δι’ εαυτού τούτον υπέφηνε παθών˙ ή το, Υποφήτης, λαμβάνεται και αντί του, Προφήτης˙ τον τύπον γαρ αυτόν δι’ εαυτού ο Ιωνάς επροφήτευσε. Σημείωσαι δε, ότι εδώ πρέπει να προστίθεται αναγκαίως και το, Τριημέρου Σου αναστάσεως˙ καθώς βεβαιοί και ο Θεολόγος Γρηγόριος λέγων περί του Ιωνά˙ «Και την κατασκευήν της χαράς αφείς (τούτο γαρ η Ιόππη δύναται), το παλαιόν ύψος, λέγω, και το αξίωμα, εις το της λύπης εαυτόν έρριψε πέλαγος, και δια τούτο χειμάζεται, και καθεύδει, και ναυαγεί και εξυπνίζεται, και κληρούται, και ομολογεί την φυγήν, και καταποντίζεται, και υπό του Κήτους καταπίνεται μεν, ου καταναλίσκεται δε˙ και το θαύμα Χριστώ τριημέρω συναδίδοται» (εν τω Απολογητικώ). Δια της προσθήκης δε ταύτης της, Αναστάσεως, η έννοια συνάπτεται με τα κατωτέρω λόγια του Μελωδού˙ άλλως γαρ ασυνάρτητος είναι και ανακόλουθος. Τί δε φησίν ακολούθως; Ότι ο Ιωνάς, με το να διεσώθη από το κήτος αβλαβής (τούτο γαρ δηλοί το, Ασινής, από το, Σίνος το, Βλάβος και το στερητικόν Α), καθώς ήτον αβλαβής και προ του να καταποθή˙ δια τούτο ευχαρίστως εφώναζεν˙ Εγώ, Κύριε, επειδή ελυτρώθηκα από την θανατηφόρον συμφοράν την εκ του Κήτους, θέλω προσφέρει εις Σε θυσίας ομού με φωνάς ευχαριστηρίους.

            Επειδή δε τώρα έπαυσαν αι θυσίαι των ζώων, δια τούτο ημείς οι Χριστιανοί έχομεν άλλας θυσίας, με τας οποίας πρέπει να ευχαριστώμεν τον Θεόν˙ ήγουν έχομεν θυσίαν δικαιοσύνης, της καθολικής αρετής, εις την οποίαν ευδοκεί και αρέσκεται ο Θεός˙ «Τότε, φησίν, ευδοκήσεις θυσίαν δικαιοσύνης» (Ψαλμ. ν’ 21)˙ έχομεν θυσίαν, το συντετριμμένον πνεύμα, περί ου ο αυτός γράφει Δαβίδ˙ «Θυσία τω Θεώ, πνεύμα συντετριμμένον» (Αυτόθι 19)˙ έχομεν θυσίαν αινέσεως, ήτις δοξάζει τον Θεόν, καθώς αυτός λέγει˙ «Θυσία αινέσεως δοξάσει με» (Ψαλμ. μθ’ 23)˙ έχομεν δε προ πάντων να προσφέρωμεν θυσίαν εις τον Θεόν αυτά τα ίδια σώματά μας, νενεκρωμένα από κάθε φρόνημα και επιθυμίαν σαρκικήν, η οποία αύτη θυσία είναι ευάρεστος εις τον Θεόν˙ καθώς μας παραγγέλλει ο Παύλος λέγων˙ «Παρακαλώ υμάς, θυσίαν ζώσαν, αγίαν, ευάρεστον τω Θεώ, την λογικήν λατρείαν υμών» (Ρωμ. ιβ’ 1).

                Ωδή ζ’. Ο Ειρμός.

              Ιταμώ θυμώ τε και πυρί, θείος έρως αντιταττόμενος, το μεν πυρ εδρόσιζε˙ τω θυμώ δε εγέλα, θεοπνεύστω λογική τη των Οσίων τριφθόγγω λύρα αντιφθεγγόμενος, μουσικοίς οργάνοις εν μέσω φλογός˙ Ο δεδοξασμένος, των Πατέρων και ημών, Θεός ευλογητός ει.

            Ερμηνεία.

              Κανένα πράγμα δεν είναι δυνατώτερον από τον του Θεού πρηστήριον έρωτα, ουδέ της θείας αγάπης ευρίσκεται ισχυρώτερόν τε και δραστικώτερον, καν θλίψεις είναι, καν πείνα, καν διωγμός, καν μάχαιρα, καν θάνατος το πάντων έσχατον των δεινών, όλα νικώνται από την θείαν αγάπην, και κανένα εκ τούτων νικήσαι την αγάπην ου δύναται˙ και μαρτυρεί Παύλος λέγων˙ «Τίς ημάς χωρίσει από της αγάπης του Χριστού; θλίψις, ή στενοχωρία, ή διωγμός, ή λοιμός, ή γυμνότης, ή μάχαιρα; Πέπεισμαι γαρ, ότι ούτε ζωή, ούτε Άγγελοι, ούτε Αρχαί, ούτε Δυνάμεις, ούτε ενεστώτα, ούτε μέλλοντα, ούτε ύψωμα, ούτε βάθος, ούτε τις κτίσις δυνήσεται ημάς χωρίσαι από της αγάπης του Θεού της εν Χριστώ Ιησού τω Κυρίω ημών» (Ρωμ. η’ 35). Ταύτα λοιπόν ηξεύρων ο Ιερός ούτος Μελωδός, λέγει˙ Ο ένθεος έρως, όπου άναπτε μέσα εις την καρδίαν των τριών εκείνων Παίδων,  αυτός εναντιείτο εις τρία πράγματα, εις τον ορμητικώτατον και σκληρόν και ωμόν θυμόν του Βασιλέως Ναβουχοδονόσορ (τούτο γαρ δηλοί το, Ιταμώ, παρά του Ίεσθαι, ό δηλοί το, Ορμάν), εις το πυρ της καμίνου, και εις τα μουσικά όργανα τα παακινούντα τους λαούς να προσκυνήσουν την εικόνα του Ναβουχοδονόσορ. Όθεν υπερνικήσας και τα τρία ταύτα ο θείος έρως, το μεν πυρ το επταπλάσιον της καμίνου εδρόσισε˙ περισσότερον γαρ ανάπτων αυτός έσω εν τη καρδία των τριών Παίδων, ενίκα το έξωθεν ανάπτον της καμίνου πυρ˙ τον δε θυμόν του Βασιλέως κατεγέλα και επερίπαιζεν. Αυτός ακόμη με την τρίχορδον και θεόπνευστον και λογικήν λύραν των τριών Παίδων αντελάλει και αντέλεγεν εις τα μουσικά όργανα του Βασιλέως εν τω μέσω της καμίνου˙ υμνούντες γαρ αυτοί τον Θεόν εν τη καμίνω, και λέγοντες «Ευλογητός ει, Κύριε ο Θεός των Πατέρων ημών, καιλ υπερύμνητος, και υπερυψούμενος εις τους αιώνας», δια την υμνωδίας ταύτης αντεφθέγγετο εις τα έξω βασιλικά όργανα, και τρόπον τινά έλεγον ότι η εικών του Ναβουχοδονόσορ δεν πρέπει να προσκυνήται, διότι δεν είναι Θεός, αλλά ο λυτρώσας ημάς εκ της καμίνου, αυτός πρέπει να προσκυνήται και να δοξολογήται, διότι είναι Θεός αληθέστατος.

              Ωδή η’. Ο Ειρμός.

               Φλόγα δροσίζουσαν Οσίους, δυσσεβείς δε καταφλέγουσαν, Άγγελος Θεού ο πανσθενής, έδειξε Παισί˙ ζωαρχικήν δε πηγήν ειργάσατο την Θεοτόκον, φθοράν θανάτου, και ζωήν βλυστάνουσαν τοις μέλπουσι˙ Τον Δημιουργόν˙ μόνον υμνούμεν, οι λελυτρωμένοι, και υπερυψούμεν εις πάντας τους αιώνας.

Ερμηνεία.

             Πάλιν και εις το Τροπάριον τούτο αναφέρει την ιστορίαν των τριών Παίδων ο Μελωδός, καθότι και η ογδόη Ωδή αυτών είναι πόνημα˙ προσαρμόζει δε ταύτην ευφυώς και εις την εορτήν της Θεοτόκου λέγων ούτως˙ Ο Άγγελος Κυρίου ο πανσθενής (ο παντοδύναμος). Με την λέξιν δε ταύτην φανερώνει, ότι ο Άγγελος, όπου κατέβη εις την κάμινον του πυρός, δεν ήτον απλούς Άγγελος, ου γαρ αυτός εστί πανσθενής, αλλά ήτον ο Μονογενής Υιός του Θεού, ο κατά τον Ησαΐαν ονομαζόμενος «Άγγελος της μεγάλης βουλής του Πατρός», δια τούτο ο Ναβουχοδονόσορ, βλέπων αυτόν εν τη καμίνω, όμοιον Υιώ Θεού ωνόμασε, λέγων˙ «Και η όρασις του τετάρτου ομοία Υιώ Θεού» (Δαν. γ’ 25). Ο παντοδύναμος, λέγω, της μεγάλης βουλής Άγγελος, συγκαταβάς τοις περί Ανανίαν εις την Κάμινον, ως γέγραπται, δια της παντουργού αυτού δυνάμεως, έδειξε την αυτήν φλόγα του πυρός δροσίζουσαν μεν τους οσίους τρεις Παίδας, κατακαίουσαν δε τους ασεβείς Χαλδαίους˙ «Διεχείτο, φησίν, η φλόξ επάνω της καμίνου επί πήχεις τεσσαράκοντα εννέα, και διόδευσε και ανεπύρισεν, ους εύρε περί την κάμινον των Χαλδαίων» (Αίνος 24).12

          Ούτως ο αυτός παντοδύναμος της Πατρικής βουλής Άγγελος κατεσκεύασε δια της αυτού απειροδυνάμου ισχύος την σήμερον εορταζομένην Παρθένον, την αληθεστάτην και αγιωτάτην Μητέρα του, πηγήν ζωαρχικήν (ήτοι αρχήν ούσαν ζωής και σωτηρίας), η οποία αναβλύζει φθοράν μεν και αφανισμόν και κατάργησιν εις τον θάνατον, ζωήν δε και σωτηρίαν εις όλους τους πιστούς Χριστιανούς, όπου ψάλλουν τον ύμνον εκείνον των τριών Παίδων, και λέγουν˙ Ημείς, όπου ελυτρώθημεν από την πλάνην των ειδώλων, και από την τυραννίαν του Διαβόλου, υμνούμεν τον Χριστόν, όστις είναι μόνος Δημιουργός όλων των όντων, και υπερυψούμεν αυτόν εις τους αιώνας.

                Ωδή θ’. Ο Ειρμός.

             Νενίκηνται της φύσεως οι όροι, εν σοι, Παρθένε άχραντε˙ παρθενεύει γαρ τόκος, και ζωήν προμνηστεύεται θάνατος˙ Η μετά τόκον Παρθένος, και μετά θάνατον ζώσα, σώζοις αεί, Θεοτόκε την κληρονομίαν Σου.

            Ερμηνεία.

             Στοχαζόμενος ο Ιερός Μελωδός, ότι εις το υποκείμενον της Παρθένου Μαρίας πολλοί νόμοι της φύσεως ενικήθησαν, και τρόπον τινά ιλιγγιάσας, και περαιτέρω μη δυνάμενος να εννοήση, θαυμαστικώς ανεβόησεν˙ Ώ Παρθένε καθαρωτάτη και άσπιλε! Εις Σε ενικήθησαν οι νόμοι της φύσεως˙ φύσεως δε νόμος είναι, οποία γυνή γεννήση, να μη μένη πλέον παρθένος˙ Συ δε Παρθένος ούσα συνέλαβες ασπόρως, και Παρθένος ούσα, εγέννησας αφθόρως (τούτο γαρ δηλοί το, Παρθενεύει τόκος)˙ όθεν είπεν ο Θεοφόρος Μάξιμος˙ Ον (Θεόν λόγον) Παρθένος υπερφυώς τεκούσα παρέλυσεν ουδέν της παρθενίας τεκμήριον˙ ως γαρ αυτός άνθρωπος γέγονεν, ουκ αλλοιώσας την φύσιν, ουδ’ αμείψας την δύναμιν˙ ούτω την τεκούσαν και Μητέρα ποιεί, και Παρθένον διατηρεί˙ θαύματι θαύμα κατά ταυτόν διερμηνεύων άμα, και θατέρω κρύπτων το έτερον˙ τοσούτον Μητέρα την Παρθένον ποιούμενος, όσον δια της κυήσεως άλυτα τα της παρθενίας δεσμά απεργάσασθαι» (Κεφάλαιον θ’ της γ’ εκατοντάδος των γνωστικών).

             Νόμος φύσεως είναι, όταν δια του θανάτου χωρισθή η ψυχή από το σώμα, το σώμα να τίθεται εν τάφω και να διαλύεται εις τα εξ ών συνετέθη˙ εις το ιδικόν Σου όμως σώμα, Θεοτόκε, ο θάνατος δεν επροξένησε διαφθοράν και διάλυσιν, αλλά ζωήν και αφθαρσίαν˙ καθότι μετά τρεις ημέρας, ενωθείσα πάλιν η άχραντος ψυχή Σου με το θεοδόχον σώμά Σου, ανέστη από τον τάφον, και ανελήφθη εις τους Ουρανούς. Ούτοι μεν είναι οι φανεροί νόμοι της φύσεως, οίτινες ενικήθησαν εις την Θεοτόκον˙ εάν θέλης τινάς να βαθύνη περισσότερον, ευρίσκει και άλλους νόμους της φύσεως νικηθέντας˙ οίον, νόμος της φύσεως είναι να διαπλάττεται και να εξεικονίζεται το βρέφος εν τη κοιλία από ολίγον ολίγον˙ εις Σε όμως, Παρθένε, ενικήθη και ο νόμος ούτος, διότι το θεοϋπόστατον βρέφος Σου ευθύς εξ αυτής της συλλήψεως όλον εξεικονίσθη, και όχι κατ’ ολίγον ολίγον˙ καθώς λέγει ο μέγας Βασίλειος (και όρα την ερμηνείαν του Τροπαρίου του Ευαγγελισμού του λέγοντος˙ Ζητείς παρ’ εμού γνώναι, Παρθένε)˙ νόμος της φύσεως είναι, το εν τη κοιλία βρέφος να

 προξενή βάρος εις την μητέρα του˙ άλλ’ ο Δεσπότης Χριστός βρέφος, ών εν τη κοιλία Σου της Μητρός του, ουδένα τοιούτον βάρος εις Σε επροξένησε˙ διο και παρά Σου εβαστάζετο ακόπως εις όλους τους εννέα μήνας της κυοφορίας του˙ καθώς πάρα πολλοίς Θεολόγοις ομολογείται. Και άλλοι δε πολλοί νόμοι της φύσεως λεπτότεροι ενικήθησαν εν Σοι τη Παρθένω, τους οποίους αφίνομεν, διότι υπερβαίνουσι κάθε λόγον ομού και διάνοιαν˙ περί ών ο μεν Θεολόγος Γρηγόριος είπε˙ «Νόμοι φύσεως καταλύονται» (Λόγος εις την Χριστού Γέννησιν)˙ ο δε μέγας Μάξιμος είπε˙ (Σκοπήσωμεν πιστώς το μυστήριον της θείας ενανθρωπήσεως, και μόνον δοξάσωμεν απεριέργως τον τούτο γενέσθαι δι’ ημάς ευδοκήσαντα˙ τίς γαρ δυνάμει θαρρών λογικής αποδείξεως, εξειπείν δύναται, πώς Θεού Λόγου γίνεται σύλληψις; Πώς γέννησις σαρκός άνευ σποράς; Πώς γέννησις άνευ φθοράς; Πώς Μήτηρ, η μετά τόκον διαμείνασα Παρθένος; Πώς ο υπερτελής καθ’ ηλικίαν προέκοπτε; Και ίνα το πρώτον και τελευταίον είπω, πώς Θεός άνθρωπος γίνεται; Και το δη πλέον μυστηριωδέστατον; Πώς ουσιωδώς εν

 σαρκί καθ’ υπόστασιν ο Λόγος, ο κατ’ ουσίαν υποστατικώς όλος υπάρχων εν τω Πατρί; Πώς ο αυτός και όλος εστί Θεός κατά φύσιν, και όλος γέγονε κατά φύσιν άνθρωπος, μηδεμίαν φύσιν ηρνημένος παντάπασι, μήτε την θείαν, καθ’ ήν υπάρχει Θεός, μήτε την ημετέραν, καθ’ ήν γέγονεν άνθρωπος; Ταύτα πίστις μόνη χωρεί τα μυστήρια» (Κεφάλαιον ιγ’ της γ’ εκατοντάδος των Γνωστικών).13

              Προσφέρει δε ακολούθως ο Μελωδός μίαν ικεσίαν προς την Θεοτόκον, και  λέγει˙ Συ, όπου έμεινας Παρθένος μετά τον τόκον, καθώς ήσουν και προ τόκου, Συ, όπου είσαι ζωντανή και μετά τον θάνατον, Συ, Αειπάρθενε, άμποτε να σώζης πάντοτε από κάθε βλάβην των ορατών και αοράτων εχθρών την κληρονομίαν Σου, ημάς τους Χριστιανούς, τους οποίους έλαβεν ο Υιός Σου κληρονομίαν παρά του Πατρός, κατά το ψαλτικόν, «Δώσω σοι έθνη την κληρονομίαν σου» (Ψαλμ. β’ 8)˙ πρόδηλον γαρ, ότι η κληρονομία του Υιού είναι κληρονομία κοινή και της Μητρός.

             Αλλά και ημείς οι ψάλλοντες και αναγινώσκοντες και ακούοντες τον παρόντα ασματικόν Κανόνα, ας ευφημήσωμεν την φυσικήν μεν του Θεού Μητέρα, ημών δε των Χριστιανών κατά χάριν Μητέρα, με θεία και ιερά άσματα˙ ας τιμήσωμεν με καθαρότητα ψυχής και του σώματος την όντως καθαράν και υπέραγνον˙ φυσικόν γαρ ιδίωμα έχουσι τα όμοια να χαίρουν και να αγάλλωνται εις τα όμοια˙ «Πέφυκε γαρ πως τοις ομοίοις τα όμοια επαγάλλεσθαι», λέγει ο εκ Δαμασκού Ιωάννης˙ αυτήν την κατά χάριν Μητέρα ημών ας θεραπεύσωμεν με ελεημοσύνην των πτωχών, και με συμπάθειαν των δεομένων˙ διότι, αν με καμμίαν άλλην αρετήν δεν θεραπεύεται ο Θεός, ως με την ελεημοσύνην˙ «Ουδενί ούτω των πάντων ως ελέω Θεός θεραπεύεται» (Γρηγορίου λόγος περί Φιλοπτωχείας)˙ τις αμφιβάλλει ότι και η του Θεού Μήτηρ χαίρει και αγάλλεται εις την των πτωχών ελεημοσύνην;

                 Ας κατασκευάσωμεν την ενθύμησιν και καρδίαν μας ταμείον και κατοικίαν των αρετών της Θεοτόκου. Πώς τούτο εμπορούμεν να κάμωμεν; Παρθένος είναι η Θεοτόκος και φιλοπάρθενος και αγνή και φίλαγνος; Βέβαια και ημείς, αν έχωμεν όχι μόνον αγνόν το σώμα από κάθρ σαρκικήν αμαρτίαν, αλλά και την ενθύμησίν μας καθαράν από αισχρούς και ρυπαρούς λογισμούς, θέλομεν αποκτήσει τις τον εαυτόν μας την χάριν της υπεράγνου Παρθένου˙ φεύγει αυτή κάθε αισχρόν πάθος; Τους ρυπαρούς λογισμούς αποστρέφεται; Συγχαίνεται την γαστριμαργίαν; Πολεμεί την πορνείαν; Μισεί του θυμού τα κινήματα; Δεν δέχεται τον φθόνον και τας φιλονεικίας; Δια τούτο και ημείς πρέπει να μισώμεν όλα τα ανωτέρω πάθη, εάν θέλωμεν να είμεθα μιμηταί και φίλοι της Παρθένου.

             Πάλιν εκ του εναντίου, η Παρθένος χαίρει εις την νηστείαν και την εγκράτειαν˙ ευφραίνεται εις την παρθενίαν και σωφροσύνην˙ αγαπά την ειρήνην και την πραότητα˙ εναγκαλίζεται την αγάπην και την ταπείνωσιν˙ δια τούτο και ημείς πρέπει να αγαπώμεν τας αρετάς ταύτας, εάν θέλωμεν να είμεθα ακόλουθοι και μιμηταί της Παρθένου. Και δια να ειπώ με συντομίαν, καθώς η Παρθένος μισεί μεν κάθε κακίαν, αγαπά δε κάθε αρετήν˙ ούτω πρέπει να κάμνωμεν και ημείς, ίνα η Παρθένος, βλέπουσα ημάς εστολισμένους με τας τοιαύτας αρετάς, επιθυμήση του κάλλους των ψυχών μας, και έλθη νοερώς εις ημάς, φέρουσα μαζί της κάθε σειράν πνευματικών χαρίτων και αγαθών˙ τί λέγω; Ου μόνον αυτή θέλει έλθη εις ημάς, δια να μας πλουτίση με κάθε ουράνιον καλόν, αλλά δια των πρεσβειών της θέλει καταπείση και τον Μονογενή της Υιόν να γένη ένοικος εις τας καρδίας μας συν τω Πατρί και τω Αγίω Πνεύματι (καθώς όλον τούτον τον Ηθικόν επίλογον γράφει ο εκ Δαμασκού φωστήρ Ιωάννης εν τω εις την Κοίμησιν λόγω αυτού, ου η αρχή˙ «Έστι μεν ανθρώπων ουδείς»)˙ ίνα ένοικον φέροντες εν τη ψυχή μας κατά χάριν την Αγίαν και Αδιαίρετον Τριάδα, δοξάζωμεν αυτήν εν τη παρούση ζωή και εν τη μελλούση εις αιώνας αιώνων. Αμήν.

Περισσότερα

«Λόγος εἰς τὴν Κοίμησιν τῆς Θεοτόκου» Ἁγίου Γρηγορίου Παλαμᾶ

(νεοελληνικὴ ἀπόδοση)
ἀπόσπασμα ἀπὸ τὶς Πατερικὲς ἐκδόσεις
«Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς», τόμος 10ος.

… Ἂν ὁ θάνατος τῶν ὁσίων εἶναι τίμιος καὶ ἡ μνήμη δικαίου συνοδεύεται ἀπὸ ἐγκώμια, πόσο μᾶλλον τὴν μνήμη τῆς ἁγίας τῶν ἁγίων, διὰ τῆς ὁποίας ἐπέρχεται ὅλη ἡ ἁγιότης στοὺς ἁγίους, δηλαδὴ τὴ μνήμη τῆς ἀειπάρθενης καὶ Θεομήτορος, πρέπει νὰ τὴν ἐπιτελοῦμε μὲ τὶς μεγαλύτερες εὐφημίες.

Αὐτὸ πράττουμε ἑορτάζοντας τὴν ἐπέτειο τῆς ἁγίας κοιμήσεως ἢ μεταστάσεώς της, ποὺ ἂν καὶ μὲ αὐτὴ εἶναι λίγο κατώτερη ἀπὸ τοὺς ἀγγέλους, ὅμως ξεπέρασε σὲ ἀσύγκριτο βαθμὸ καὶ τοὺς ἀγγέλους καὶ τοὺς ἀρχαγγέλους καὶ ὅλες τὶς ὑπερκόσμιες δυνάμεις διὰ τῆς ἐγγύτητός της πρὸς τὸν Θεὸ καὶ διὰ τῶν ἀπὸ παλαιὰ γραμμένων καὶ πραγματοποιημένων σ᾿ αὐτὴ θαυμασίων.

Ὁ θάνατός της εἶναι ζωηφόρος, μεταβαίνοντας σὲ οὐράνια καὶ ἀθάνατο ζωή, καὶ ἡ μνήμη τούτου εἶναι χαρμόσυνη ἑορτὴ καὶ παγκόσμια πανήγυρις, ποὺ ὄχι μόνο ἀνανεώνει τὴ μνήμη τῶν θαυμασίων τῆς Θεομήτορος, ἀλλὰ καὶ προσθέτει τὴ κοινὴ καὶ παράδοξη συνάθροιση τῶν ἱερῶν Ἀποστόλων ἀπὸ κάθε μέρος τῆς γῆς γιὰ τὴν πανίερη κηδεία της, μὲ θεολήπτους ὕμνους, μὲ τὶς ἀγγελικὲς ἐπιστασίες καὶ χοροστασίες καὶ λειτουργίες γι᾿ αὐτήν.

Οἱ Ἀπόστολοι προπέμπουν, ἀκολουθοῦν, συμπράττουν, ἀποκρούουν, ἀμύνονται καὶ συνεργοῦν μὲ ὅλη τη δύναμη μαζὶ μὲ ἐκείνους ποὺ ἐγκωμιάζουν τὸ ζωαρχικὸ καὶ θεοδόχο ἐκεῖνο σῶμα, τὸ σωστικὸ φάρμακο τοῦ γένους μας, τὸ σεμνολόγημα ὅλης τῆς κτίσεως.

Ἐνῷ ὁ ἴδιος ὁ Κύριος Σαβαὼθ καὶ Υἱὸς αὐτῆς τῆς ἀειπάρθενης, εἶναι ἀοράτως παρὼν καὶ ἀποδίδει στὴ μητέρα τὴν ἐξόδιο τιμή. Σὲ αὐτοῦ τὰ χέρια ἐναπέθεσε καὶ τὸ θεοφόρο πνεῦμα, διὰ τοῦ ὁποίου ἔπειτα ἀπὸ λίγο μεταθέτει καὶ τὸ συζυγικὸ πρὸς ἐκεῖνο σῶμα σὲ χῶρο ἀείζωο καὶ οὐράνιο.

Διότι μόνο αὐτή, εὑρισκομένη ἀνάμεσα στὸ Θεὸ καὶ σ᾿ ὁλόκληρο τὸ ἀνθρώπινο γένος, τὸν μὲν Θεὸ κατέστησε υἱὸν ἀνθρώπου, τοὺς δὲ ἀνθρώπους ἔκανε υἱοὺς Θεοῦ, οὐρανώσασα τὴ γῆ καὶ θεώσασα τὸ γένος. Καὶ μόνο αὐτὴ ἀπὸ ὅλες τὶς γυναῖκες ἀναδείχθηκε μητέρα τοῦ Θεοῦ ἐκ φύσεως πάνω ἀπὸ κάθε φύση. Ὑπῆρξε βασίλισσα κάθε ἐγκοσμίου καὶ ὑπερκοσμίου κτίσματος.

Τώρα ἔχοντας καὶ τὸν οὐρανὸ κατάλληλο κατοικητήριο, ὡς ταιριαστό της βασίλειο, στὸν ὁποῖο μετατέθηκε σήμερα ἀπὸ τὴ γῆ, στάθηκε καὶ στὰ δεξιὰ τοῦ παμβασιλέως μὲ διάχρυσο ἱματισμὸ ντυμένη καὶ στολισμένη, ὅπως λέγει ὁ προφήτης. (Ψαλμ. 44,11). Διάχρυσο ἱματισμό, ποὺ σημαίνει στολισμένη μὲ τὶς παντοειδεῖς ἀρετές. Διότι μόνο αὐτὴ κατέχει τώρα μαζὶ μὲ τὸ θεοδόξαστο σῶμα καὶ μὲ τὸν Υἱό, τὸν οὐράνιο χῶρο. Δὲν μποροῦσε πραγματικὰ γῆ καὶ τάφος καὶ θάνατος νὰ κρατεῖ ἕως τὸ τέλος τὸ ζωαρχικὸ καὶ θεοδόχο σῶμα της καὶ ἀγαπητὸ ἐνδιαίτημα οὐρανοῦ καὶ τοῦ οὐρανοῦ τῶν οὐρανῶν.

Ἀποδεικτικὸ γιὰ τοὺς μαθητὲς στοιχεῖο περὶ τῆς ἀναστάσεώς της ἀπὸ τοὺς νεκροὺς γίνονται τὰ σινδόνια καὶ τὰ ἐντάφια, ποὺ μόνα ἀπέμειναν στὸ τάφο καὶ βρέθηκαν ἀπὸ ἐκείνους ποὺ ἦλθαν νὰ τὴν ζητήσουν, ὅπως συνέβηκε προηγούμενα μὲ τὸν Υἱὸ καὶ Δεσπότη. Δὲν χρειάσθηκε νὰ μείνει καὶ αὐτὴ ἐπίσης γιὰ λίγο πάνω στὴ γῆ, ὅπως ὁ Υἱός της καὶ Θεός, γι᾿ αὐτὸ ἀναλήφθηκε ἀμέσως πρὸς τὸν ὑπερουράνιο χῶρο ἀπὸ τὸν τάφο.

Μὲ τὴν ἀνάληψή της ἡ Θεομῆτορ συνῆψε τὰ κάτω μὲ τὰ ἄνω καὶ περιέλαβε τὸ πᾶν μὲ τὰ γύρω της θαυμάσια, ὥστε καὶ τὸ ὅτι εἶναι ἐλαττωμένη πολὺ λίγο ἀπὸ τοὺς ἀγγέλους, γευόμενη τὸ θάνατο, αὐξάνει τὴ ὑπεροχή της σὲ ὅλα . Καὶ ἔτσι εἶναι ἡ μόνη ἀπὸ ὅλους τοὺς αἰῶνες καὶ ἀπὸ ὅλους τοὺς ἀρίστους ποὺ διαιτᾶται μὲ τὸ σῶμα στὸν οὐρανὸ μαζὶ μὲ τὸν Υἱὸ καὶ Θεό.

Ἡ Θεομήτωρ εἶναι ὁ τόπος ὅλων τῶν χαρίτων καὶ πλήρωμα κάθε καλοκαγαθίας καὶ εἰκόνα κάθε ἀγαθοῦ καὶ κάθε χρηστότητος, ἀφοῦ εἶναι ἡ μόνη ποὺ ἀξιώθηκε ὅλα μαζὶ τὰ χαρίσματα τοῦ Πνεύματος καὶ μάλιστα ἡ μόνη ποὺ ἔλαβε παράδοξα στὰ σπλάχνα της ἐκεῖνον στὸν ὁποῖο βρίσκονται οἱ θησαυροὶ ὅλων τῶν χαρισμάτων. Τώρα δὲ μὲ τὸ θάνατό της προχώρησε ἀπὸ ἐδῶ πρὸς τὴν ἀθανασία καὶ δίκαια μετέστη καὶ εἶναι συγκάτοικος μὲ τὸν Υἱὸ στὰ ὑπερουράνια σκηνώματα καὶ ἀπὸ ἐκεῖ ἐπιστατεῖ μὲ τὶς ἀκοίμητες πρὸς αὐτὸν πρεσβεῖες ἐξιλεώνοντας αὐτὸν πρὸς ὅλους μας.

Εἶναι τόσο πολὺ πλησιέστερη ἀπὸ τοὺς πλησιάζοντας τὸ Θεό, ὄχι μόνο ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ αὐτὲς τὶς ἀγγελικὲς ἱεραρχίες. «Τὰ Σεραφὶμ στέκονταν γύρω τοῦ» (Ἡσαΐας 6,2) καὶ ὁ Δαυῒδ λέγει: «παρέστη ἡ βασίλισσα στὰ δεξιά σου».

Βλέπετε τὴ διαφορὰ τῆς στάσεως; Ἀπὸ αὐτὴ μπορεῖτε νὰ καταλάβετε καὶ τὴ διαφορά της, κατὰ τὴν ἀξία τῆς τάξεως. Διότι τὰ Σεραφεὶμ ἦταν γύρω ἀπὸ τὸ Θεό, πλησίον δὲ στὸν ἴδιο μόνο ἡ βασίλισσα καὶ μάλιστα στὰ δεξιά του. Ὅπου κάθισε ὁ Χριστὸς στὸν οὐρανό, δηλαδὴ στὰ δεξιά της μεγαλωσύνης, ἐκεῖ στέκεται καὶ αὐτὴ τώρα ποὺ ἀνέβηκε ἀπὸ τὴ γῆ στὸν οὐρανό.

Ποιὸς δὲν γνωρίζει ὅτι ἡ Παρθενομήτωρ εἶναι ἐκείνη ἡ βάτος ποὺ ἦταν ἀναμμένη ἀλλὰ δὲν καταφλεγόταν. (Ψαλμ. 44,19). Καὶ αὐτὴ ἡ λαβίδα, ποὺ πῆρε τὸ Σεραφίμ, τὸν ἄνθρακα ἀπὸ τὸ θυσιαστήριο, ποὺ συνέλαβε δηλαδὴ ἀπυρπολήτως τὸ θεῖο πῦρ καὶ κανεὶς ἄλλος δὲν θὰ μποροῦσε νὰ ἔλθει πρὸς τὸ Θεό. Ἑπομένως μόνη αὐτὴ εἶναι μεθόριο τῆς κτιστῆς καὶ τῆς ἄκτιστης φύσεως.

Ποιὸς θὰ ἀγαποῦσε τὸ Υἱὸ καὶ Θεὸ περισσότερο ἀπὸ τὴ μητέρα, ἡ ὁποία ὄχι μόνο μονογενῆ τὸν γέννησε, ἀλλὰ καὶ μόνη της αὐτὴ χωρὶς ἀνδρικὴ ἕνωση, ὥστε νὰ εἶναι τὸ φίλτρο διπλάσιο.

Ὅπως λοιπόν, ἀφοῦ μόνο δι᾿ αὐτῆς ἐπεδήμησε πρὸς ἐμᾶς, φανερώθηκε καὶ συναναστράφηκε μὲ τοὺς ἀνθρώπους, ἐνῷ πρὶν ἦταν ἀθέατος, ἔτσι καὶ στὸν μελλοντικὸ ἀτελεύτητο αἰώνα κάθε πρόοδος καὶ ἀποκάλυψη μυστηρίων χωρὶς αὐτὴν θὰ εἶναι ἀδύνατος.

Διὰ μέσου τῆς Θεομήτορος θὰ ὑμνοῦν τὸ Θεὸ γιατὶ αὐτὴ εἶναι ἡ αἰτία, ἡ προστάτης καὶ πρόξενος τῶν αἰωνίων. Αὐτὴ εἶναι θέμα τῶν προφητῶν, ἀρχὴ τῶν Ἀποστόλων, ἑδραίωμα τῶν μαρτύρων, κρηπὶς τῶν διδασκάλων, ἡ ρίζα τῶν ἀπορρήτων ἀγαθῶν, ἡ κορυφὴ καὶ τελείωση κάθε ἁγίου.

Ὦ Παρθένε θεία καὶ τώρα οὐρανία, πῶς νὰ περιγράψω ὅλα σου τὰ προσόντα; Πῶς νὰ σὲ δοξάσω, τὸ θησαυρὸ τῆς δόξας; Ἐσένα καὶ ἡ μνήμη μόνο ἁγιάζει αὐτὸν ποὺ τὴν χρησιμοποιεῖ.

Μετάδωσε πλούσια λοιπὸν τὰ χαρίσματά σου στὸ λαό σου, Δέσποινα, δῶσε τὴ λύση τῶν δεινῶν μας, μετάτρεψε ὅλα πρὸς τὸ καλύτερο μὲ τὴ δύναμή σου, δίδοντας τὴ χάρη σου γιὰ νὰ δοξάζουμε τὸ προαιώνιο Λόγο ποὺ σαρκώθηκε ἀπὸ σένα γιὰ μᾶς μαζὶ με τὸν ἄναρχο Πατέρα καὶ τὸ ζωοποιὸ Πνεῦμα, τώρα καὶ πάντοτε καὶ στοὺς ἀτελευτήτους αἰῶνες. Γένοιτο….


Περισσότερα

Ἡ Κοίμησις τῆς Θεοτόκου – Φώτης Κόντογλου

«Ἐπὶ σοί Χαίρει, Κεχαριτωμένη. πᾶσα ἡ κτίσις»

«Ὡς ἐμψύχῳ Θεοῦ κιβωτῷ ψαυέτω μηδαμῶς χεὶρ ἀμυήτων. χείλη δὲ πιστῶν τῇ Θεοτόκῳ ἀσιγήτως φωνὴν τοῦ ἀγγέλου ἀναμέλποντα, ἐν ἀγαλλιάσει βοάτω: Ὄντως ἀνωτέρα πάντων ὑπάρχεις, Παρθένε ἁγνή». «Ἐσένα ποὺ εἶσαι ζωντανὴ κιβωτὸς τοῦ Θεοῦ, ἂς μὴ σὲ ἀγγίζει ὁλότελα χέρι ἄπιστο, ἀλλὰ χείλια πιστὰ ἂς ψάλλουνε δίχως νὰ σωπάσουνε τὴ φωνὴ τοῦ ἀγγέλου (ὁ ὑμνωδὸς θέλει νὰ πεῖ τὴ φωνὴ τοῦ ἀρχαγγέλου Γαβριήλ, ποὺ εἶπε «εὐλογημένη σὺ ἐν γυναιξὶ») κι ἂς κράζουνε: «Ἀληθινά, εἶσαι ἀνώτερη ἀπ’ ὅλα Παρθένε ἁγνή».

Ἀλλοίμονο! Ἀμύητοι, ἄπιστοι, ἀκατάνυχτοι, εἴμαστε οἱ πιὸ πολλοὶ σήμερα, τώρα ποὺ ἔπρεπε νὰ προσπέσουμε μὲ δάκρυα καυτερὰ στὴν Παναγία καὶ νὰ ποῦμε μαζὶ μὲ τὸ Θεόδωρο Δούκα τὸ Λάσκαρη, ποὺ σύνθεσε μὲ συντριμένη καρδιὰ τὸν παρακλητικὸ κανόνα:

«Ἐκύκλωσαν αἱ τοῦ βίου με ζάλαι ὥσπερ μέλισσαι κηρίον, Παρθένε». «Σὰν τὰ μελίσσια ποὺ τριγυρίζουνε γύρω στὴν κερήθρα, ἔτσι κ’ ἐμένα μὲ ζώσανε οἱ ζαλάδες τῆς ζωῆς καὶ πέσανε ἀπάνω στὴν καρδιά μου καὶ τὴν κατατρυπᾶνε μὲ τὶς φαρμακερὲς σαγίτες τους.

Ἄμποτε, Παναγiα μου, νὰ σὲ βρῶ βοηθό, νὰ μὲ γλυτώσεις ἀπὸ τὰ βάσανα». Μὰ ποιὸς ἀπὸ μᾶς γυρεύει βοήθεια ἀπὸ τὴν Παναγία, ἀπὸ τὸν Χριστὸ κι’ ἀπὸ τοὺς ἁγίους; Γυρεύουμε βoήθεια ἀπὸ τὸ κάθε τί, παρεκτῶς ἀπὸ τὸν Θεό. Ἀλλὰ τί βοήθεια μποροῦνε νὰ δώσουνε στὸν ἄνθρωπο τὰ εἴδωλα τὰ λεγόμενα «ἐπιστήμη» καὶ «τέχνη»; Ὁ ἅγιος Ἰσαὰκ ὁ ἀναχωρητὴς λέγει: «Σ’ ὅλους τούς δρόμους ποὺ πορεύονται oἱ ἄνθρωποι σὲ τοῦτον τὸν κόσμο δὲv βρίσκουνε σὲ κανένα τὴν εἰρήνη, ὡς ποὺ vά σιμώσουμε στὴν ἐλπίδα τοῦ Θεοῦ. Μὰ ἀλλοίμονο! οἱ πιὸ πολλοὶ ἄvθρωποι εἶναι «οἱ μὴ ἔχοντες ἐλπίδα» ὅπως λέγει ὁ Παῦλος. Ὅποιος δὲν ἔχει τὴν πίστη μέσα στὴν καρδιά του, τί ἐλπίδα μπορεῖ νάχει; Ὅπου ν’ ἀκουμπήσει ὅλα εἶναι σάπια.

Γι’ αὐτὸ κι’ ὁ ὑμνογράφος ποὺ εἴπαμε, λέγει στὴν Παναγία: «Ἀπορήσας ἐκ πάντων, ὀδυνηρῶς κράζω σοι. Πρόφθασον, θερμὴ προστασία, καὶ τὴν βοήθειαν δὸς μοι τῷ δούλω σου τῷ ταπεινῶ καὶ ἀθλίω».

«Ὅλα, λέγει τὰ δοκίμασα, μὰ κανένα πράγμα δὲ μπόρεσε νά μὲ ξαλαφρώσει. Γιὰ τοῦτο φωνάζω Ἐσένα μὲ θρῆνο πικρόν, καὶ λέγω: Πρόφτασε καὶ δόσε τὴ βοήθειά σου σὲ μένα τὸν ταπεινὸ κι’ ἄθλιο δοῦλο σου».

Ἡ Παναγία εἶναι ἡ ἐλπίδα τῶν ἀπελπισμένων, ἡ χαρὰ τῶν πικραμένων, τὸ ραβδὶ τῶν τυφλῶν, ἡ ἄγκυρα τῶν θαλασσοδαρμένων, ἡ μάνα τῶν ὀρφανεμένων.

Ἡ θρησκεία τοῦ Χριστοῦ εἶναι πονεμένη θρησκεία, ὁ ἴδιος ὁ Χριστὸς καρφώθηκε ἀπάνω στὸ ξύλο: κ’ ἡ μητέρα του ἡ Παναγία πέρασε κάθε λύπη σὲ τοῦτον τὸν κόσμο. Γι’ αὐτὸ καταφεύγουμε σὲ Κεiνη ποὺ τὴν εἴπανε οἱ πατεράδες μας: «Καταφυγή», «Σκέπη τοῦ κόσμου», «Γοργοεπήκοο», «Γρηγοροῦσα», «Ὀξεία ἀντίληψη», «Ἐλεοῦσα», «Ὁδηγήτρια», «Παρηγορίτισσα» καὶ χίλια ἄλλα ὀνόματα, ποὺ δὲν βγήκανε ἔτσι ἁπλὰ ἀπὸ τὰ στόματα, ἀλλὰ ἀπὸ τὶς καρδιὲς ποὺ πιστεύανε καὶ ποὺ πονούσανε.

Μονάχα στὴν Ἑλλάδα προσκυνιέται ἡ Παναγία μὲ τὸν πρεπούμενο τρόπο ἤγουν μὲ δάκρυα μὲ πόνο καὶ μὲ ταπεινὴ ἀγάπη. Γιατί ἡ Ἑλλάδα εἶναι τόπος πονεμένος, χαροκαμένος, βασανισμένος ἀπὸ κάθε λογῆς βάσανο. Κι’ ἀπὸ τούτη τὴν αἰτία τὸ ἔθνος μας στὰ σκληρὰ τὰ χρόνια βρίσκει παρηγοριὰ καὶ στήριγμα στὰ ἁγιασμένα μυστήρια τῆς ὀρθόδοξης θρησκείας μας, καὶ παραπάνω ἀπὸ ὅλα στὸ Σταυρωμένο τὸ Χριστὸ καὶ στὴ χαροκαμένη μητέρα του, ποὺ πέρασε τὴν καρδιὰ τῆς σπαθὶ δίκοπο.

Σὲ ἄλλες χῶρες τραγουδᾶνε τὴν Παναγία μὲ τραγούδια κοσμικά, σὰν νάναι καμιὰ φιληνάδα τους, μὰ ἐμεῖς τὴν ὑμνολογοῦμε μὲ κατάνυξη βαθειά, θαρρετὰ μὰ μὲ συστολή, μὲ ἀγάπη μὰ καὶ μὲ σέβας, σὰν μητέρα μας μὰ καὶ σὰν μητέρα τοῦ Θεοῦ μας. Ἀνοίγουμε τὴν καρδιά μας νὰ τὴ δεῖ τί ἔχει μέσα καὶ νὰ μᾶς συμπονέσει.

Ἡ Παναγία εἶναι ἡ πικραμένη χαρὰ τῆς Ὀρθοδοξίας, «τὸ χαροποιὸν πένθος», «ἡ χαρμολύπη» μας, «ὁ ποταμὸς ὁ γλυκερός του ἐλέους», «ὁ χρυσοπλοκώτατος πύργος καὶ ἡ δωδεκάτειχος πόλις».

Ἡ ὑμνωδία τῆς ἐκκλησίας μας εἶναι ἕνας παράδεισος, ἕνα μυστικὸ περιβόλι ποὺ μοσκοβολᾶ ἀπὸ λογῆς λογῆς μυρίπνοα ἄνθη, καὶ τὰ πιὸ μυρουδικά, τὰ πιὸ ἐξαίσια, εἶναι ἀφιερωμένα στὴν Παναγία. Ὅλος ὁ κόσμος θλίβεται μαζί της καὶ μαζί της χαίρεται μὲ μία χαρὰ πνευματική:«Ἐπὶ Σοί χαίρει, Κεχαριτωμένη, πᾶσα ἡ κτίσις, ἀγγέλων τὸ σύστημα καὶ ἀνθρώπων τὸ γένος, ἡγιασμένε ναὲ καὶ παράδεισε λογικέ, παρθενικὸν καύχημα, ἐξ ἧς Θεὸς ἐσαρκώθη καὶ παιδίον γέγονεν ὁ πρὸ αἰώνων ὑπάρχων Θεὸς ἡμῶν».

Ἀπορεῖς τί νὰ πρωτοδιαλέξεις ἀπ’ αὐτὴ τὴν ὑμνολογία τῆς Θεοτόκου! Θαρρεῖς πὼς ὁ ἀγέρας, τὰ βουνά, oἱ θάλασσες τῆς Ἑλλάδας, τὰ χωριὰ oἱ πολιτεῖες, γεμίσαvε εὐωδία πνευματικὴ ἀπ’ αὐτὸ «τὸ χρυσοῦν θυμιατήριον», ἀπ’ αὐτὴ «τὴν μανναδόχον στάμνον ποὺ ἔχει μέσα «μύρον τὸ ἀκένωτον». Οἱ γυναῖκες μας εἶναι στολισμένες μὲ τόνομά της, τὰ βουνά μας, οἱ κάμποι, τὰ νησιά, τ’ ἀκροθαλάσσια εἶναι ἁγιασμένα ἀπὸ τὰ ξωκκλήσια της, τὰ καράβια μας ἔχουν γραμμένο ἀπάνω στὴ μάσκα καὶ στὴν πρύμη τὸ γλυκύτατο ὄνομά της. Ἀληθινὰ στὴν Ἑλλάδα μας «ἐπὶ Σοί χαίρει, Κεχαριτωμένη, πᾶσα ἡ κτίσις», «Γιὰ Σένα, χαίρεται ὅλη ἡ πλάση. Σήμερα ποὺ κοιμήθηκες, θαρεῖς πὼς ἡ χαρὰ γίνηκε πιὸ μεγάλη, ἡ θλίψη ἄλλαξε σὲ ἀγαλλίαση, ἡ ἐλπίδα ζωήρεψε ἀντὶ νὰ ἀποσκιάσει καὶ πλημμύρισε τὶς καρδιές μας.

Σήμερα τ’ ἀγέρι φυσᾶ γλυκύτερα στὰ κουρασμένα πρόσωπά μας, τὰ δέντρα σὰν νὰ γενήκανε πιὸ χλωρά, τ’ αὐγουστιάτικο κύμα σὰν νὰ ἀρμενίζει πιὸ δροσερὸ μέσα στὸ πέλαγο καὶ ἀφρίζει φουσκωμένο ἀπὸ χαρὰ μεγάλη, τὸ κάθε τί πανηγυρίζει κι’ ἀγάλλεται..

Ὤ! Τί θάνατος λοιπὸν εἶναι αὐτός, ποὺ γέμισε τὴν οἰκουμένη καὶ τὶς καρδές μας μὲ τὴ χαρὰ τῆς ἀθανασίας! Καὶ καλώτατα ψέλνει ὁ ὑμνωδὸς σήμερα: «Ἐν τῇ γεννήσει τὴν παρθενίαν ἐφύλαξας, ἐν τῇ κοιμήσει τὸν κόσμον οὐ κατέλιπες, Θεοτόκε. Μετέστης πρὸς τὴν ζωήν, μήτηρ ὑπάρχουσα τῆς ζωῆς, καὶ ταῖς πρεσβείαις ταῖς σαῖς λυτρουμένη ἐκ θανάτου τὰς ψυχᾶς ἡμῶν».

Ἀληθινὰ λέγει καὶ σ’ ἕνα ἄλλο τροπάρι: «Τῇ ἀθανάτω σου κοιμήσει, Θεοτόκε, μῆτερ τῆς ζωῆς…».

Ἀλλὰ τὸ ξαναλέγω. Τί νὰ πεῖ κανένας πρῶτα καὶ τί ὕστερα, ἀπὸ τὰ τόσα πνευματικὰ ὑμνολογήματα ποὺ προσφέρανε οἱ ὀρθόδοξες καρδιὲς στὴν Παναγία, στὸ «Ρόδον τὸ ἀμάραντον», ποὺ μοσκοβόλησε καὶ ἁγίασε τὴν καταβασανισμένη τὴν Ἑλλάδα! Τὴν ὑμνολογήσανε μὲ τὰ λόγια, μὲ τὴν ψαλμωδία, μὲ τὴ ζωγραφική, μὲ τὸ σκαλισμένο ξύλο, μὲ τ’ ἀσήμι, μὲ τὸ μάλαμα, μὲ τὸ κηρομάστιχο, μὲ κάθε τίμιο κι’ ἁγιασμέvο πράγμα ποὺ μπορεῖ νὰ χρησιμέψει στὸν ἄνθρωπο γιὰ νά μπορέσει νά δείξει τὴν ἀγάπη του, τὸ σέβας του, τὴ χαρά του, τὴν πίκρα του, κι’ ὅ,τι ἄλλο ἁγνὸ αἴσθημα ἔχει μέσα στὰ φύλλα τῆς καρδιᾶς του. Τὸ νὰ πιάσει κανένας νὰ τὰ ἱστορήσει καταλεπτῶς, θὰ ἤτανε σὰν νάθελε vα μετρήσει τὸν ἄμμο τῆς θάλασσας; Γιὰ τοῦτο ἀνθολογᾶμε λιγοστὰ λουλούδια ἀπὸ τῆς ὑμνωδίας τὸ ἁγιόκλημα «εἰς ὀσμὴν εὐωδίας πνευματικῆς»

Πρῶτα ἀπ’ ὅλα ἂς μεταγράψουμε λίγα λόγια ἀπὸ τὶς Καταβασίες τοῦ Ἀκαθίστου ὕμνου «Ἀνοίξω τὸ στόμα μου», ποὺ εἶναι τὸ βυζαντινώτατο, ὅλη ἡ Κωνσταντινούπολη πνευματικὰ πανηγυρίζουσα. Στοχασθεῖτε καλὰ ἐκείνη τὴν ἐξαίσια γ’ ὠδὴ ποὺ λέγει: «Τοὺς σοὺς ὑμνολόγους Θεοτόκε, ὡς ζῶσα καὶ ἄφθονος πηγή, θίασον συγκροτήσαντας πνευματικόν, στερέωσον καὶ ἐν τῇ θεία δόξῃ σου στεφάνων δόξης ἀξίωσον».

Οὐράνια ἀπηχήματα!:«Τοὺς ὑμνολόγους σου, Θεοτόκε, ποὺ συγκροτήσανε ἕναν πνευματικὸ θίασο, στερέωσέ τους, Ἐσὺ ποὺ εἶσαι ζωντανὴ ὡς ἄφθονη πηγή. Καὶ μὲ τὴ θεία δόξα σου, ἀξίωσέ τους νὰ φοσέσουνε τῆς δόξας τὰ στέφανα».

Ἀμὴ ἡ θ’ ὠδὴ ποὺ λέγει: «Ἅπας γηγενὴς σκιρτάτω τῷ πνεύματι λαμπαδουχούμενος· πανηγυριζέτω δὲ ἀΰλων νόων φύσις, γεραίρουσα τὰ ἱερὰ θαυμάσια τῆς θεομήτορος, καὶ βοάτω, Χαίροις, παμμακάριστε Θεοτόκε, ἁγνή, ἀειπάρθενε.»

Ἀμὴ ἐκεῖνα τὰ πανηγυρικὰ αὐτόμελα ποὺ ψέλνουνε στὸν ἑσπερινό τῆς Κοιμήσεως, μὲ μέλος θριαμβευτικὸ καὶ μὲ πνευματικὴ μεγαλοπρέπεια! Ποιὸς χριστιανὸς Πίνδαρος τὰ σύνθεσε, Πίνδαρος ἁγιασμένος! «Ὢ τοῦ παραδόξου θαύματος! ἡ πηγὴ τῆς ζωῆς ἐν μνημείῳ τίθεται, καὶ κλίμαξ πρὸς oυρανὸν ὁ τάφος γίνεται! Εὐφραίνου Γεθσημανῆ, τῆς Θεοτόκου τὸ ἅγιον τέμενος. Βοήσωμεν οἱ πιστοί, τὸν Γαβριὴλ κεκτημένοι ταξίαρχον: Κεχαριτωμένη, χαῖρε, μετά σοῦ ὁ Κύριος, ὁ παρέχων τῷ κόσμῳ διά Σοῦ τὸ μέγα ἔλεος».

Ποταμὸς μέγας καὶ βουερὸς ἀναβρύζει καὶ μᾶς δροσίζει, καὶ πίνουνε νερὸ δροσερὸ ψυχὲς ξερὲς καὶ διψασμένες! Κύτταξε πάθος καὶ μεράκι ποὺ ξελοχίζει ἀπὸ καιγόμενη καρδιά! Ὁ ὑμνωδός, ἀντὶ νὰ κλάψει γιὰ τὴν Παναγία ποὺ εἶναι μπροστά του ξαπλωμένη ἀπάνω στὴν κλίνη της, τυλιγμένη μὲ τὸ μαφόρι της μὲ κλεισμένα τὰ μάτια της ποὺ δίνανε παρηγοριὰ στὴν ἀνθρωπότητα, μὲ σταυρωμένα τὰ ἄχραντα χέρια της, ποὺ βαστάξανε τὸν Χριστὸ καὶ τὸν ἀναθρέψανε, πεθαμένη σὰν τὸν κάθε ἄνθρωπο, ἀντὶς λέγω νὰ κλάψει, ἀφοῦ πρῶτα ἀπορεῖ πῶς ἡ πηγὴ τῆς ζωῆς κείτεται στὸ μνῆμα, μονομιᾶς κράζει μὲ δάκρυα στὰ μάτια, πλὴν δάκρυα χαρᾶς: «Εὐφραίνου Γεθσημανῆ, ποὺ ἔχεις θησαυρισμένο τὸ ἅγιο σκήνωμα τῆς Θεοτόκου». Κ’ ὕστερα στρέφει στοὺς χριστιανοὺς ποὺ εἶναι μέσα στὴν ἐκκλησία καὶ τοὺς λέγει μὲ τὸν ἴδιο πνευματικὸ οἶστρο. «Ἂς κράξουμε ὅλοι μαζὶ στὴν Παναγία, ἔχοντας γιὰ πρωτοψάλτη τὸν ἀρχάγγελο Γαβριήλ, ποὺ τὴ χαιρέτισε μὲ τὰ ἴδια λόγια κατὰ τὴ χαρoύμενη, μέρα τοῦ Εὐαγγελισμοῦ κι’ ἂς ποῦμε: «Κεχαριτωμένη, χαῖρε, μαζί σου εἶναι ὁ Κύριος, ποὺ δωρίζει στὸν κόσμο μὲ ἐσένα, τὸ μέγα ἔλεος».

Θάνατος δὲν ὑπάρχει ἐδῶ πέρα πού εἶναι ἡ μητέρα τῆς Ζωῆς. Κι’ οὔτε μοιρολόγια καὶ ξόδια θρηνητερά, παρὰ χαρὰ ἀνεκλάλητη, γάμος πνευματικός, τράπεζα ἁγιασμένη ποὺ ἔχει ἀπιθωμένον ἀπάνω της τὸν ἄρτο τῆς ζωῆς καὶ τὸ κρασὶ τῆς ἀθανασίας, καὶ πίνουνε οἱ χριστιανοὶ καὶ μεθᾶνε ἕνα μεθύσι ἅγιο, ἁγνό, ἄμωμο καὶ δὲν βρίσκονται πιὰ μπροστὰ σένα λείψανο ποὺ τὸ κηδεύουνε, ἀλλὰ βρίσκονται στὴ Ναζαρέτ, στὸ σπίτι τὸ χαρούμενο καὶ τὸ μοσκοβολημένο ἀπὸ τὴν παρθενικὴ εὐωδία τῆς Παναγίας, τότε ποὺ ἤτανε δεκάξη χρονῶν, κατὰ κείνη τὴν ἡμέρα πώγινε ὁ Εὐαγγελισμός, καὶ κράζουνε γηθόσυνα οἱ λιγόζωοι οἱ ἄνθρωποι σὰ νάναι ἀθάνατοι, μαζὶ μὲ τὸν ἀρχάγγελο Γαβριήλ: «Κεχαριτωμένη, χαῖρε, μετά σοῦ ὁ Κύριος!». Ἡ Κοίμησις γίνεται Εὐαγγελισμός, ἡ θλίψη μεταλλάζεται σὲ χαρά!

Ναί, Δὲν ὑπάρχει ἀληθινὴ χαρά, παρὰ μονάχα στὸ Χριστὸ κι’ αὐτὴ ἡ χαρὰ εἶναι ἕνα ἀμάραντο λουλούδι, πώχει τὴ ρίζα του στὸν πόνο. Οἱ ἄλλες οἱ χαρὲς εἶναι χαρὲς ψεύτικες, χωρὶς ρίζα. «Ἡ γυνὴ ὅταν τίκτη, λύπην ἔχει, ὅτι ἦλθεν ἡ ὥρα αὐτῆς. Ὅταν δὲ γεννήση τὸ παιδίον, οὐκέτι μνημονεύει τῆς θλίψεως, διὰ τὴν χαρὰν ὅτι ἐγεννήθη ἄνθρωπος εἰς τὸν κόσμον. Καὶ ὑμεῖς οὖν λύπην μὲν νῦν ἔχετε· πάλιν δὲ ὄψομαι ὑμᾶς, καὶ χαρήσεται ὑμῶν ἡ καρδία καὶ τὴν χαρὰν ὑμῶν oὐδείς αἴρει ἀφ’ ὑμῶν».

Τὰ μάτια μου εἶναι θολωμένα ἀπὸ τὰ δάκρυα τώρα ποὺ γράφω αὐτὰ τὰ λόγια τοῦ Χριστοῦ μας. Αὐτὰ τὰ λίγα λόγια τὰ φύλαξε ἡ ἀνθρωπότητα στὴν καρδιά της καὶ μ’ αὐτὰ κλαίγει καὶ μ’ αὐτὰ χαίρεται. Αὐτὰ τὰ λόγια γενήκανε θεμέλιο τῆς Ὀρθοδοξίας, καὶ μεταλλαχτήκανε σὲ λογῆς λογῆς ἁγιασμένα αἰσθήματα καὶ βγήκανε ἀπὸ τὶς καιόμενες καρδιὲς τῶν ἁγίων ἀνθρώπων καὶ εὐωδιάσανε τὸν κόσμο. Ἀπὸ τὸν ἕναν γινήκανε ὕμνοι,ἀπὸ τὸν ἄλλον εἰκονίσματα, σὲ ἄλλον γινήκανε προσευχή, σὲ ἄλλον ψαλμός, σὲ ἄλλον ἐκκλησιὰ μὲ κουμπέδες καὶ μὲ ἁγιατράπεζα, σὲ ἄλλον θυσία τοῦ μάταιου κόσμου καὶ βουβὴ κατάνυξη.

Αὐτὰ τὰ λόγια τοῦ Χριστοῦ σταθήκανε πηγὴ καὶ ἔμπνευση καὶ γιὰ τὸ θρηνητικὸ ἀηδόνι τῆς ἔρημος, θέλω νὰ πῶ γιὰ τὸν ἅγιο Ἰωάννη τῆς Κλίμακος, σὲ ὅσα ἔγραψε γιὰ τὸ «Χαροποιὸν πένθος»: «Ὅποιος κλαίγει, λέγει αὐτὸς ὁ ἅγιος, καὶ πικραίνεται γιὰ τὸν Θεό, ἐκεῖνος ἀξιώνεται νὰ δεῖ στὴν ψυχὴ του τὴν oὐράνια καὶ θεία παρηγοριά. Κι’ αὐτὴ ἡ οὐράνια παρηγοριὰ εἶναι κάποια ἀνακούφιση καὶ θεϊκὴ ἀλάφρωση, ποὺ παρηγορὰ τὴν πονεμένη καὶ πικραμένη ψυχή, ὁπού θλίβεται γιατί χωρίσθηκε ἀπὸ τὸν Θεὸ μὲ τὶς ἁμαρτίες της. Καὶ τούτη ἡ χαριτωμένη βοήθεια ἀλλάζει τὰ πονεμένα δάκρυα τῆς ψυχῆς, ποὺ εἶναι καταφαρμακωμένη, σὲ κάποια παρηγοριὰ θαυμαστή.

Ὅποιος πορεύεται μ’ αὐτὴ τὴ λύπη τοῦ Θεοῦ, αὐτὸς ἀκατάπαυστα γιορτάζει κάθε μέρα κι’ ἀγάλλεται ἡ ψυχή του. Τοῦτο τὸ ἅγιο καὶ θεάρεστο κλάψιμο εἶναι μία λύπη ἀλησμόνητη τῆς ψυχῆς, μία ὄρεξη πσνεμένης καρδιᾶς, ποὺ γυρεύει μὲ μεγάλη θέρμη τὸν Θεὸ ὁπού τὸν ἐπιθυμὰ πάντα της. Κράτα λοιπὸν καλὰ τὴ χαριτωμένη καὶ τὴν ἥμερη καὶ τὴν ἅγια λύπη, ποὺ κάνει τὴν ψυχή σου νά θλiβεται ἀντάμα καὶ νὰ χαίρεται. Ἐγώ, λογιάζοντας καλὰ τὴν ἐνέργεια τούτη τῆς ἅγιας κατάνυξης, ξεσταίνουμαι καὶ θαυμάζω, πῶς ἐτοῦτο ποὺ λέγεται κλάψιμο καὶ λύπη, καὶ ποὺ φαίνεται πολὺ πικρὸ κι’ ἀβάσταχτο, ἔχει μέσα του πλεγμένη καὶ σμιγμένη τὴ χαρά, καὶ τὴν εὐφροσύνη, ὅπως εἶναι σμιγμένο τὸ κερὶ μὲ τὸ μέλι στὴν μελόπητα. Καὶ σέρνει ἐκείνους ποὺ τὴν ἀξιωθήκανε μὲ πόθο μεγάλον καὶ μὲ πολλὴν ἀγάπη, καὶ φοβοῦνται νὰ μὴν τὴν χάσουνε, καὶ τὴν φυλάγουνε περισσότερο ἀπ’ ὅσο φυλάγουνε οἱ ἄλλοι ἄνθρωποι τ’ ἀκριβὰ πετράδια καὶ τ’ ἀσημοχρύσαφα.

Εἶναι μία ἥμερη χαρὰ κ’ ἕνα θεϊκὸ χάρισμα. μὲ τὸ ὁποῖο στολίζει ὁ Θεὸς τοὺς φίλους του, καὶ κάνει νὰ ἔχουνε μίαν ἀληθιvὴ χαρὰ καὶ ὄρεξη γιὰ τὸν Θεό, ποῦναι συντροφιασμένη μὲ κάποια θεραπευτικὴ λύπη ὁπού δὲν ἔχει μέσα τῆς καμιὰ σαρκικὴ ἀγάπη, παρὰ μονάχα μία παρηγοριὰ ἀγγελικὴ καὶ οὐράνια. Μὲ τὴν ὁποία παρηγορὰ ὁ Θεὸς κρυφὰ ἐκείνους ποὺ συντρίβουνε μὲ πόνο καὶ μὲ ταπείνωση τὴν καρδιά τους».

Ἄμποτε νὰ τὴν ἀξιωθοῦμε κ’ ἐμεῖς, μὲ τὴ χάρη τῆς Παναγίας ποὺ γιορτάζουμε σήμερα. Ἀμήν.

Φώτης Κόντογλου

Περισσότερα

Η ΙΕΡΑ ΕΙΚΟΝΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΑΡΧΑΓΓΕΛΟΥ ΜΙΧΑΗΛ

 

Η ΙΕΡΑ ΚΑΙ ΣΕΒΑΣΜΙΑ ΕΙΚΟΝΑ

ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΑΡΧΑΓΓΕΛΟΥ ΜΙΧΑΗΛ

Η Ιερά και σεβασμία εικόνα του Αγίου Αρχαγγέλου Μιχαήλ, προήλθε στην κυριότητα του Ιερού μας Ναού με τις πρώτες αφίξεις των προσφύγων εκ των πατρογονικών εστιών, της πολυκλαύστου και αγιοτόκου Καππαδοκίας και των παραλίων της Ιωνίας. Προήλθε από τον Ιερό και μεγαλοπρεπή Ναό του Αγίων Παμμεγίστων Ταξιαρχών Μιχαήλ και Γαβριήλ της κωμοπόλεως ´´ΦΕΡΤΕΚΙΟΥ´´, η οποία και υπαγόταν πνευματικά στην ιστορική Ιερά Μητρόπολη Ικονίου.

Με την ανταλλαγή και την αναχώρηση των Φερτεκιωτών από την πατρίδα την 17η Αυγούστου του σωτηρίου έτους 1924 μετέφεραν ευλαβικώς, ότι πολυτιμότερο είχαν από τον Ιερό Ναό του Φερτεκίου, την Ιερά Εικόνα, τον ´´Ταξιάρχη´´τους όπως συνήθιζαν να τον ονομάζουν η οποία μάλιστα θεωρούταν η εφέστιος του πανσέπτου Ναού των Αγίων Ταξιαρχών. Δεν την αποχωρίστηκαν καθ᾽ όλην την δοκιμαζόμενη περιπλάνησή τους έως ότου εγκατασταθούν μόνιμα στην περιοχή μας.

         Με την επιβίβαση στο πλοίο από τον λιμένα της Μερσίνας, ύστερα από ένα πολυήμερο και επίπονο ταξίδι στη θάλασσα, διαπλέοντας εν μέσω σκοπέλων και τρικυμιών, αποβιβάστηκαν με πρώτο σταθμό, το νησάκι Άγιος Γεώργιος Σαλαμίνας για την γνωστή σε όλους ´´καραντίνα´´. Μετά το πέρας της καραντίνας, διαμένουν δι᾽ ολίγον χρόνο στις αποθήκες του λιμένος Πειραιώς και από εκεί αναχωρούν για την όμορφη κωμόπολη της Ηπείρου την Πάργα. Στην Πάργα πραγματοποιούν ολιγόμηνη διαμονή μέχρι να περάσει ο δριμύς χειμώνας και από εκεί αναχωρούν για το λιμάνι της Θεσσαλονίκης με προορισμό το λιμάνι των Νέων Μουδανιών και τελικό προορισμό την Όλυνθο, ένα χωριό της Χαλκιδικής. Στην Όλυνθο θα κάνουν την αρχή για να εγκατασταθούν μόνιμα, όμως λόγω της ελονοσίας, αναγκάσθηκαν να αναχωρήσουν και από εκεί, διότι ήταν η αιτία αυτή η ασθένεια να αποδημήσει αρκετός πληθυσμός.

         Μετά από τις τόσες ταλαιπωρίες που υπέστησαν οι αείμνηστοι πρόσφυγες πρόγονοί μας, εγκαθίστανται πλέον στην μόνιμη νέα τους πατρίδα, την Τούμπα το 1926. Η Τούμπα γενικότερα δεν κατοικούνταν από πληθυσμό. Η μοναδική εγκατάσταση εγκαταβίωσης που υπήρχε ήταν ένα κέντρο εκπαίδευσης του πυροβολικού, δηλαδή ένα στρατόπεδο στο οποίο και εκπαιδεύονταν νέοι στρατιώτες για το μέτωπο της Μικράς Ασίας.

         Οι πρώτοι πρόσφυγες που προσήλθαν στην Τούμπα διέμεναν στους στρατιωτικούς θαλάμους, (θαλάματα για τους παλαιούς). Η Ιερά Εικόνα με όλες τις ταλαιπωρίες και τις μετακινήσεις τους, την είχαν πάντοτε μαζί τους. Στιγμή δεν την άφησαν. Μπορεί να άφησαν τα σπίτια τους και τα υπάρχοντά τους στην πατρίδα, την Ιερά Εικόνα, τα ιερά σκεύη, ότι ιερότερο είχαν και την πίστη τους, τα είχαν πάντοτε μαζί τους.

         Εξαιτίας της υπάρξεως του στρατοπέδου το οποίο ανήκε στο όπλο του πυροβολικού και το πυροβολικό ως γνωστόν έχει προστάτιδα Αγία, την Αγία Βαρβάρα, για τις λατρευτικές ανάγκες του προσωπικού χτίζεται και ένας ναός επ᾽ ονόματι της Αγίας μας.

         Μέσα σε πανηγυρικό και έντονα συγκινησιακό κλίμα, ενθρονίζουν την Ιερά και Σεβασμία Εικόνα του Αγίου Αρχαγγέλου Μιχαήλ, στον τόπο της, στον πρώτο Ιερό Ναό της Αγίας Μεγαλομάρτυρος Βαρβάρας, ο οποίος προϋπήρχε στον τόπο που βρίσκεται το παρεκκλήσιό της, βορείως του Ιερού Ναού. Έτσι λοιπόν, τελέσθηκε στις 8 Νοεμβρίου 1926, η πρώτη πανήγυρις του Ταξιάρχη με παρόντες ολόκληρο τον προσφυγικό ελληνισμό της περιοχής μας.

         Κάθε χρόνο καθιερώθηκε από τους πρώτους Φερτεκιώτες την 8η Νοεμβρίου, εορτή των Αγίων Παμμεγίστων Ταξιαρχών και Αρχιστρατήγων Μιχαήλ και Γαβριήλ, η τέλεση κατ᾽ έθος της αρτοκλασίας για τους ζώντες και το μνημόσυνο υπέρ αναπαύσεως των απ᾽ αιώνων αποβιωσάντων Φερτεκιωτών.

 

ΕΚ ΤΟΥ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ.

 

Σημ. Είη η μνήμη των απανταχού Φερτεκιωτών και ολοκλήρου του προσφυγικού ελληνισμού, αιωνία.

Περισσότερα

ΚΑΤΗΧΗΤΗΡΙΟΣ ΛΟΓΟΣ

Ἀριθμ. Πρωτ. 118

ΛΟΓΟΣ ΚΑΤΗΧΗΤΗΡΙΟΣ

ΕΠΙ Τῌ ΕΝΑΡΞΕΙ

ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΗΣ ΤΕΣΣΑΡΑΚΟΣΤΗΣ

+ Β Α Ρ Θ Ο Λ Ο Μ Α Ι Ο Σ

ΕΛΕῼ ΘΕΟΥ

ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ – ΝΕΑΣ ΡΩΜΗΣ

ΚΑΙ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΣ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗΣ

ΠΑΝΤΙ Τῼ ΠΛΗΡΩΜΑΤΙ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ,

ΧΑΡΙΣ ΕΙΗ ΚΑΙ ΕΙΡΗΝΗ

ΠΑΡΑ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ ΚΑΙ ΚΥΡΙΟΥ ΗΜΩΝ ΙΗΣΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ,

ΠΑΡ᾿ HΜΩΝ ΔΕ ΕΥΧΗ, ΕΥΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΣΥΓΧΩΡΗΣΙΣ

* * *

 

Ἀδελφοί καὶ τέκνα ἐν Κυρίῳ εὐλογημένα,

 

Διὰ τῆς χάριτος καὶ τῆς φιλανθρωπίας τοῦ Θεοῦ εἰσερχόμεθα ἀπὸ τῆς αὔριον εἰς τὸ στάδιον τῆς Ἁγίας καὶ Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς, τῆς καταλληλοτέρας περιόδου διὰ τὴν στροφὴν τῆς ἀνθρωπίνης ψυχῆς, τῆς ἰδικῆς μας ψυχῆς, πρὸς τὸν Κύριον.

Ἡ περίοδος αὐτὴ εἶναι μία διαρκὴς κατάνυξις ἐνώπιον τοῦ ἐκτυλισσομένου καθ᾿ ἡμέραν μυστηρίου τοῦ Θεοῦ, τοῦ μυστηρίου τῆς σωτηρίας τοῦ ἀνθρώπου. Διὰ τοῦτο ἡ παρεχομένη εἰς ἡμᾶς εὐκαιρία τῶν Ἱερῶν Νηστειῶν ἔχει ἓν ἰδιαίτερον χαρακτηριστικόν: τὴν ἀνάνηψιν καὶ τὴν νῆψιν τῆς ψυχῆς, ἡ ὁποία καλεῖται ἰδιαιτέρως κατὰ τὴν γέμουσαν θείων προτροπῶν καὶ ἁγιότητος περίοδον αὐτὴν νὰ συνειδητοποιήσῃ τὰ παροδικὰ καὶ τὰ ὁρώμενα καὶ νὰ μεταβῇ σταδιακῶς πρὸς τὰ μείζονα καὶ τὰ κρείττονα, πρὸς τὰ ἀόρατα.

Ἀναγλύφως καὶ ἐπιγραμματικῶς Ἀνδρέας ὁ Κρήτης διὰ τοῦ Μεγάλου Κανόνος του ὁμιλεῖ πρὸς ἑαυτὸν καὶ πρὸς πᾶσαν ψυχὴν θλιβομένην καὶ καταπονουμένην ὑπὸ τῶν πειρασμῶν καὶ τῶν περισπασμῶν τῆς παρούσης ζωῆς. Συναισθανόμενος ὁ Ἅγιος τὸ βάρος τῆς πονεμένης ἀπὸ τὴν ἁμαρτίαν ἀνθρωπίνης ψυχῆς, ἐν ἀγωνίᾳ κραυγάζει: «Ψυχή μου, ψυχή μου, ἀνάστα τί καθεύδεις;». Ἡ κραυγὴ αὐτὴ ὁδηγεῖ εἰς τὴν συνειδητοποίησιν τῆς ματαιότητος καὶ εἰς τὸν ἀνέκφραστον φόβον τοῦ τέλους τῆς ἐπιγείου ζωῆς: «τὸ τέλος ἐγγίζει καὶ μέλλεις (ψυχή μου) θορυβεῖσθαι». Ἐνώπιον τοῦ ἀπροσδοκήτου τέλους τῆς ζωῆς ποὺ ἔρχεται «ὡς κλέπτης ἐν νυκτί», καλεῖ ἑαυτὸν ὁ τῆς Κρήτης Φωστὴρ καὶ κάθε πονεμένην καὶ ὑπὸ τοῦ φόβου τῆς ἀνασφαλείας διακατεχομέ-νην ψυχήν: «Ἀνάνηψον», λοιπόν, «ἵνα φείσηταί σου Χριστὸς ὁ Θεός, ὁ πανταχοῦ παρὼν καὶ τὰ πάντα πληρῶν».

Ἡ Ὀρθόδοξος Πατερικὴ διδασκαλία καὶ φωνὴ μᾶς καλεῖ, κατὰ τὸ ἐνώπιόν μας στάδιον, νὰ συναισθανθῶμεν ὁ καθεὶς «ποῖοι εἴμεθα, ποῦ εὑρισκόμεθα καὶ ποῦ ὑπάγομεν», ποῦ κατευθυνόμεθα δηλαδή. Νὰ αἰσθανθῶμεν τὸ μάταιον τοῦ προσκαίρου βίου καὶ νὰ μετανοήσωμεν δι᾿ ὅσα «ἐν γνώσει ἢ ἐν ἀγνοίᾳ, ἐν λόγοις ἢ ἐν ἔργοις, ἐν ἐπιτηδεύμασι καὶ πάσαις (ἡμῶν) ταῖς αἰσθήσεσιν» εἰργάσθημεν μέχρι τοῦδε ὄχι κατὰ τὸ εὐαγγέλιον καὶ τὸν νόμον τῆς Χάριτος τοῦ Χριστοῦ καὶ νὰ ἀνανήψωμεν. Μόνον τότε θὰ εὕρωμεν ἔλεος καὶ χάριν καὶ θὰ μᾶς φεισθῇ ὁ ἐτάζων καρδίας καὶ νεφροὺς καὶ τὰ κρύφια πάντα τῶν ἀνθρώπων καὶ τοὺς λογισμοὺς γιγνώσκων Κύριος καὶ δὲν θὰ μᾶς καταλογίσῃ τοὺς ἀδίκους λογισμούς, οἱ ὁποῖοι ὁδηγοῦν εἰς μάταια καὶ ἀνώφελα ἔργα.

Ὁ ἐνώπιόν μας ἀγὼν συμποσοῦται εἰς τὴν νῆψιν καὶ εἰς τὴν ἀνάνηψίν μας, εἰς τὴν μετάνοιαν. Διὰ τῆς μετανοίας, διὰ τῆς ἐπιγνώσεως τῆς καταστάσεώς μας δηλαδή, καὶ διὰ τῆς ἐξομολογήσεως, ἡ ζωή μας στεφανώνεται διὰ «τῆς ἀφέσεως τῶν ἁμαρτιῶν, διὰ τῆς κοινωνίας τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, διὰ τοῦ πληρώματος τῆς βασιλείας τῶν οὐρανῶν». Ἡ ἀνάνηψις ταυτίζεται πρὸς τὴν συνείδησιν τοῦ μετανοοῦντος ἀνθρώπου (Πρβλ. Β΄ Κορ. α΄, 12 καὶ Ρωμ. β΄, 15). Ἡ συνείδησις εἶναι δῶρον τοῦ Θεοῦ.

Ἀδελφοὶ καὶ τέκνα ἐν Κυρίῳ,

Καλούμεθα οἱ Ὀρθόδοξοι Χριστιανοὶ νὰ βιώσωμεν τὴν περίοδον τῆς Ἁγίας καὶ Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς ὡς χρόνον συνειδησιακῆς νήψεως καὶ ἀνανήψεως, ὡς στιγμὴν αἰωνιότητος τῆς Ὀρθοδόξου ταυτότητός μας. Δηλαδή, καλούμεθα νὰ ζήσωμεν καὶ νὰ συμβιώσωμεν μὲ τὸν Χριστόν. Νὰ ζήσωμεν ἐκκλησιαστικῶς καὶ πνευματικῶς. Διότι μόνον εἰς τὴν ἐν Χριστῷ ζωὴν ὑπάρχει ἡ δυνατότης νὰ ἀνανήψῃ ἡ συνείδησίς μας καὶ νὰ ἀνέλθωμεν εἰς τὸν χῶρον τῆς πραγματικῆς ἐλευθερίας καὶ τῶν ἀλανθάστων κριτηρίων πρὸς ἀνάπαυσιν καὶ λύτρωσίν μας.

Κατὰ τὴν ἔναρξιν τῆς εὐλογημένης ταύτης περιόδου, ὁ Οἰκουμενικὸς Πατριάρχης καὶ ἡ Μήτηρ Ἁγία τοῦ Χριστοῦ Μεγάλη Ἐκκλησία ἐπισκέπτονται πᾶσαν Ὀρθόδοξον Χριστιανὴν ψυχὴν κοπιῶσαν καὶ πεφορτισμένην καὶ ἀπαραμύθητον ὑπὸ τῶν ἀξιῶν καὶ ἡδονῶν καὶ ἀπολαύσεων τῆς σαρκὸς καὶ τοῦ κόσμου τούτου, συμπορεύονται καὶ συμπροσεύχονται πρὸς τὸν «προσερχόμενον σφαγιασθῆναι καὶ δοθῆναι εἰς βρῶσιν τοῖς πιστοῖς Βασιλέα τῶν βασιλευόντων καὶ Κύριον τῶν κυριευόντων»: Ἀξίωσον, Κύριε, πάντας τοὺς Ὀρθοδόξους πιστοὺς ἐν εἰρήνῃ καὶ συντριβῇ καρδίας νὰ διαπορευθοῦν τὴν ἱερὰν περίοδον καὶ τὸ ἀνοιγόμενον στάδιον, «χαριτῶν καὶ δυναμῶν ὅπως προφθάσω-μεν, ἐκτελέσαντες τὸν δρόμον ἀνδρικῶς, τὴν κυρίαν ἡμέραν τῆς Ἀναστάσεώς Σου, καὶ ἐν χαρᾷ στεφανηφοροῦντες αὐτὴν ἀκαταπαύστως αἰνέσωμεν» (πρβλ. ποίημα κυρίου Θεοδώρου, Τριώδιον).

Εὐλογοῦντες πατρικῶς ὑμᾶς, τέκνα ἀγαπητὰ καὶ πιστὰ τῆς Μητρὸς Ἐκκλησίας, καὶ ἡνωμένοι μαζί σας ἐν προσευχαῖς καὶ δεήσεσιν, ἐπικαλούμεθα ἐπὶ πάντας τὴν δύναμιν τοῦ Τιμίου καὶ ζωοποιοῦ Σταυροῦ καὶ τὰς πρεσβείας τῆς Κυρίας Θεοτόκου, τῶν ἁγίων Ἀγγέλων καὶ πάντων τῶν Ἁγίων, ὥστε ἅπαντες ἀξίως τῆς κλήσεως ἡμῶν ὡς Ὀρθοδόξων νὰ πολιτευθῶμεν, καὶ νὰ ἀπολαύσωμεν τοιουτοτρόπως τῆς τρυφῆς καὶ τῆς δόξης τῆς Ἀναστάσεως τοῦ Κυρίου, εἰς Ὃν τὸ κράτος καὶ ἡ εὐχαριστία καὶ ἡ τιμὴ καὶ ἡ δύναμις καὶ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν.

                                                              Ἁγία καὶ Μεγάλη Τεσσαρακοστὴ ,βιζ´

† Ὁ Κωνσταντινουπόλεως

διάπυρος πρὸς Θεὸν εὐχέτης πάντων ὑμῶν

 

———————–

Ἀναγνωσθήτω ἐπ᾿ ἐκκλησίας κατὰ τὴν Κυριακὴν τῆς Τυρινῆς, κς΄ Φεβρουαρίου, ἀμέσως μετὰ τὸ Ἱερὸν Εὐαγγέλιον.

LOGOS KATIHITIRIOS 2017

Περισσότερα

Συνταγές Βασιλόπιτας

Όποια βασιλόπιτα αποφασίσετε να φτιάξετε, μην ξεχάσετε να βάλετε το φλουρί, τυλιγμένο σε αλουμινόχαρτο, πριν βάλετε το ταψί στο φούρνο.

Βασιλόπιτα τύπου κέικ

Υλικά

250γρ βούτυρο σε θερμοκρασία δωματίου 350γρ ζάχαρη 5 μεγάλα αυγά σε θερμοκρασία δωματίου (χωρισμένα τα ασπράδια από τους κρόκους) 200γρ χυμό από φρέσκο πορτοκάλι 100γρ κονιάκ 1 κουταλιά της σούπας κανέλα, γαρύφαλλο, μοσχοκάρυδο ανάμικτα 150γρ καρυδόψιχα χοντροκομμένη 2 βανίλιες ξύσμα από 2 πορτοκάλια ακέρωτα 1 πρέζα αλάτι 500γρ αλεύρι που φουσκώνει μόνο του

Εκτέλεση

Χτυπάμε το βούτυρο με την ζάχαρη στο μίξερ για 5-6 λεπτά να αφρατέψει καλά. Προσθέτουμε έναν έναν τους κρόκους, να απορροφούνται κάθε φορά από το μείγμα. Χτυπάμε τα ασπράδια με το αλάτι, δηλαδή κάνουμε μια ελαφριά μαρέγκα, μέχρι να σχηματιστούν απαλές κορυφές. Ρίχνουμε στο μείγμα βουτύρου, εναλλάξ το αλεύρι και τον χυμό.

Τέλος, προσθέτουμε τη μισή μαρέγκα να αραιώσει το μείγμα. Ρίχνουμε την καρυδόψιχα και την υπόλοιπη μαρέγκα και ανακατεύουμε. Διπλώνουμε απαλά με σπάτουλα μέχρι το μείγμα να ομογενοποιηθεί. Το αδειάζουμε σε ταψί 35 εκατοστών βουτυρωμένο και στρωμένο με λαδόκολλα.

Ψήνουμε σε προθερμασμένο φούρνο στους 170ο C στις αντιστάσεις στην τελευταία σχάρα μέχρι να φουσκώσει, να ξεκολλήσει από τα τοιχώματα και να ροδίσει καλά, δηλαδή περίπου μία ώρα. Ελέγχουμε αν είναι ψημένη με την λάμα του μαχαιριού. Αν βγαίνει καθαρή είναι έτοιμη.

Την αφήνουμε να σταθεί 10’ στο ταψί. Ξεφορμάρουμε, αφαιρούμε την λαδόκολλα. Αχνίζουμε με άχνη και γράφουμε με λιωμένη σοκολάτα ευχές για την χρονιά.

Βασιλόπιτα τσουρέκι

Υγρά υλικά 250γρ βούτυρο λιωμένο, χλιαρό 6 μεγάλα αυγά σε θερμοκρασία δωματίου 100γρ χλιαρό γάλα

Στερεά υλικά 700γρ αλεύρι για τσουρέκι 2 φακελάκια μαγιά 140γρ ζάχαρη 2 βανίλιες

Υλικά για τη γέμιση 2-3 κουταλιές της σούπας κονιάκ 2 κουταλιές της σούπας νερό 1 φλιτζάνι σταφίδες ¾ φλιτζανιού ψιλοκομμένο γλυκό κουταλιού ή κόντιτα ξύσμα από λεμόνι ξύσμα από πορτοκάλι ή περγαμόντο 1 κουταλιά της σούπας βούτυρο λιωμένο 1 κουταλιά της σούπας βούτυρο κρύο

Εκτέλεση

Για τη γέμιση Βάζουμε τις σταφίδες σε κατσαρόλα και περιχύνουμε με ρούμι ή κονιάκ και νερό. Φέρνουμε σε σημείο βρασμού. Σβήνουμε τη φωτιά. Σκεπάζουμε τα υλικά και τα αφήνουμε στην άκρη να μουλιάσουν και να φουσκώσουν, αφού κρυώσουν τελείως. Στραγγίζουμε καλά τις σταφίδες και τις αφήνουμε σε απορροφητικό χαρτί για λίγα λεπτά να τραβήξει την υγρασία τους. Τις βάζουμε σε μπολ. Προσθέτουμε την κόντιτα κίτρινων φρούτων, το ξύσμα λεμόνι και περγαμόντο, περιχύνουμε με το λιωμένο βούτυρο και ανακατεύουμε καλά όλα τα υλικά. Τα προσθέτουμε στη ζύμη μετά το πρώτο φούσκωμά της.

 Για την βασιλόπιτα

Βάζουμε στον κάδο του μίξερ το αλεύρι, τη μαγιά και τη ζάχαρη και τα ανακατεύουμε. Βάζουμε όλα τα υγρά υλικά σε μπολ, το βούτυρο, τα αβγά, το γάλα και τη βανίλια, τα ανακατεύουμε και τα προσθέτουμε στο αλεύρι. Ζυμώνουμε για 1′-2′ σε χαμηλή ταχύτητα και δυναμώνουμε το μίξερ στο δυνατό. Συνεχίζουμε το ζύμωμα για 8′-10′ μέχρι το μείγμα να γίνει ελαστικό και πολύ μαλακό. Σαν μεγάλη τσίχλα. Βουτυρώνουμε ελαφρά τα δάχτυλά μας και πιάνουμε τη ζύμη. Τη βάζουμε σε μπολ, τη σκεπάζουμε και την αφήνουμε να φουσκώσει.

 Για γρήγορο φούσκωμα

Αν θέλουμε η ζύμη να φουσκώσει γρήγορα τη βάζουμε σε χλιαρό φούρνο ή κοντά στο καλοριφέρ για μία ώρα και λίγα λεπτά μέχρι να διπλασιαστεί σε όγκο.

Αργό φούσκωμα ζύμης Εναλλακτικά, αν έχουμε χρονικό περιθώριο αφήνουμε τη ζύμη σκεπασμένη καλά στον πάγκο σε θερμοκρασία δωματίου γύρω στις 15 ώρες μέχρι να πάρει τρεις φορές τον όγκο της.

 Βουτάμε τα χέρια σε λίγο βούτυρο και αδειάζουμε τη ζύμη στον πάγκο. Την πατάμε να ξεφουσκώσει. Προσθέτουμε τη γέμιση. Ζυμώνουμε τη ζύμη να πάρει μέσα όλα τα υλικά. Αυτό μπορούμε να το κάνουμε και στον κάδο του μίξερ, να ρίξουμε δηλαδή τη γέμιση μέσα τη ζύμη. Με το γάντζο ζυμώματος ζυμώνουμε για λίγο μέχρι να ρουφήξει η ζύμη όλα τα υλικά. Πιάνουμε τη ζύμη και τη φορμάρουμε σε μπάλα. Όλες οι ενώσεις πρέπει να είναι προς τα κάτω και η πάνω πλευρά που θα βλέπουμε να είναι λεία και φουσκωτή. Βουτυρώνουμε βαθύ ταψί 30 ή 32 εκ. και το ντύνουμε με λαδόκολλα. Κόβουμε λωρίδες λαδόκολλα και τις κολλάμε περιμετρικά στα τοιχώματα του ταψιού. Η ζύμη πρέπει να καλύπτει το σκεύος μέχρι τη μέση για να έχει περιθώριο να σηκωθεί στο φούσκωμα. Αλλιώς θα χυθεί έξω στο ψήσιμο. Ακουμπάμε τη ζύμη μέσα με τις ενώσεις προς τα κάτω. Πατάμε ελαφρά τη ζύμη μπάλας να πλατύνει. Μπήγουμε το φλουρί στη Βασιλόπιτα.

Γρήγορο φούσκωμα Αν θέλουμε να φουσκώσει γρήγορα σκεπάζουμε με νωπή πετσέτα και αφήνουμε σε ζεστό σημείο, στο ζεστό σβηστό φούρνο ή κοντά στο καλοριφέρ για περίπου 45′ να διπλασιαστεί σε όγκο.

Αργό φούσκωμα Αν έχουμε χρόνο σκεπάζουμε με διπλωμένη νωπή πετσέτα το ταψί και αφήνουμε τη βασιλόπιτα χωρίς να κουνάμε το ταψί για περίπου 4-5 ώρες να φουσκώσει με ηρεμία και να διπλασιαστεί.

Ψήνουμε σε καλά προθερμασμένο φούρνο στους 160 βαθμούς στον αέρα στη μεσαία σχάρα για περίπου 50′-μία ώρα να φουσκώσει κι άλλο, να ροδίσει και να κάνει κρούστα η επιφάνεια.

Αφού κρυώσει καλά την τυλίγουμε με μεμβράνη κουζίνας για να διατηρήσει τη φρεσκάδα της μέχρι να την παρουσιάσουμε στο τραπέζι. Αχνίζουμε τη βασιλόπιτα και γράφουμε ευχές με λιωμένη σοκολάτα.

 Η ακόλουθη συνταγή είναι μια μοναστηριακή εκδοχή της Βασιλόπιτας, με απλά υλικά και εύκολη στην παρασκευή της.

Τα υλικά που θα χρειαστούμε:

1 κιλό αλεύρι που φουσκώνει μόνο του
2 φλιτζάνια βούτυρο
1 κουταλιά της σούπας μαγιά νωπή
1 φλιτζάνι ζάχαρη
1 φλιτζάνι γάλα
6 αυγά
Αλάτι
Μαχλέπι

άχνη ζαχαρη
αμύγδαλα ασπρισμένα

Επί το έργον

Ανακατεύουμε τη μαγιά με το γάλα χλιαρό και λίγο από το αλεύρι για να γίνει χυλός. Αφήνουμε το χυλό σκεπασμένο σε ζεστό μέρος να φουσκώσει. Βράζουμε το μαχλέπι με λίγο νερό και το σουρώνουμε. Πετάμε το μαχλέπι και κρατάμε το νερό. Σε λεκάνη βάζουμε το αλεύρι, κάνουμε μια λακουβίτσα και ρίχνουμε μέσα το λιωμένο βούτυρο, τη ζάχαρη, τα αυγά χτυπημένα, τον χυλό της μαγιάς, το νερό από το μαχλέπι και λίγο αλάτι.Ζημώνουμε καλά ώσπου να σφίξει η ζύμη. Τη βάζουμε σε αλευρωμένη λεκάνη. Την αφήνουμε σκεπασμένη σε ζεστό μέρος να φουσκώσει. Ξαναζυμώνουμε και πλάθουμε τη πίτα. Τη βάζουμε σε ταψί βουτυρωμένο και αλευρωμένο. Πασπαλίζουμε την επιφάνεια της με τα αμύγδαλα και αν θέλουμε γράφουμε με τα αμύγδαλα τον αριθμό του νέου έτους. Την αφήνουμε πάλι να φουσκώσει και την αλείφουμε προσεκτικά με χτυπημένο αυγό. Την ψήνουμε σε μέτριο φούρνο για μία ώρα περίπου. Όταν κρυώσει, την πασπαλίζουμε γύρω γύρω με άχνη ζάχαρη.

Πηγή: http://www.tilegrafima.gr/

Περισσότερα

Ιστορία της βασιλόπιτας

Κατά την ορθόδοξη παράδοση, η ιστορία της βασιλόπιτας, είναι μια ιστορία που συνέβηκε πριν από 1500 χρόνια περίπου, στην πόλη Καισάρεια της Καππαδοκίας, στη Μικρά Ασία.

 Η αναζήτησή μας για τις ρίζες του εθίμου της βασιλόπιτας, μας οδηγεί πίσω στην αρχαιότητα, στις προσφορές άρτου ή και μελιπήκτων των αρχαίων ημών προγόνων, προς τους θεούς κατά τη διάρκεια εορτών, αναφέρει ο λαογράφος Φίλιππος Βρετάκος στο βιβλίο «Οι 12 μήνες του έτους και αι κυριώτεραι εορταί των»:

«Οι πρόγονοί μας εις την αρχαιότητα κατά τας μεγάλας αγροτικάς εορτάς προσέφερον εις τους θεούς, ως απαρχήν, έναν άρτον. Επί παραδείγματι κατά την εορτήν του θερισμού, που ελέγετο Θαλύσια και ήτο αφιερωμένη εις την Δήμητρα, κατασκευάζετο από το νέον σιτάρι ένας μεγάλος εορταστικός άρτος που ελέγετο “Θαλύσιος άρτος”, κατά δε την προς τιμήν Απόλλωνος εορτήν των Θαργηλίων εψήνετο, κατά το έθιμον, ο “θάργηλος άρτος”».

Στο Σέλινο Χανίων, για παράδειγμα, ζυμώνονταν με λάδι, αλεύρι, ζάχαρη και πολλά μυρωδικά, σύμβολα της αφθονίας των οικογενειακών αγαθών. Και μόλις την έστρωνε η νοικοκυρά στο ταψί, σχεδίαζε στην όψη της με πιρούνι τσιμπητό σταυρό και άλλα πλουμίδια, που σκοπό είχαν να εξορκίσουν το κακό μάτι. Παρόμοια πίτα, με ζάχαρη και μυρωδικά, ετοίμαζαν και στις Κυδωνίες. Κι επί πλέον με κλειδί τη στόλιζαν με παράξενα σχήματα, για να κλειδώσουν την κακογλωσσιά, ενώ με δαχτυλήθρα, σύμβολο της νοικοκυροσύνης, γέμιζαν με σχέδια τα ενδιάμεσα κενά, για να είναι οι γυναίκες του σπιτιού γερές και προκομμένες.

Γλυκές βασιλόπιτες συνήθιζαν κυρίως στα αστικά κέντρα, αλλά και σε αρκετές αγροτικές περιοχές της πατρίδας μας. Τα υλικά ήταν περίπου τα ίδια. Ποίκιλε μόνο, από τόπο σε τόπο και από οικογένεια σε οικογένεια, ο τρόπος διακόσμησής της, “τα γράμματα” όπως έλεγαν. Στολίδια δηλαδή από ζυμάρι, που το καθένα αντιστοιχούσε σε μια ευχή, έναν πόθο ή μια λαχτάρα. 

Έτσι η γυναίκα του γεωργού “έγραφε” στην πίτα το αλέτρι, τα ζωντανά, τα στάχυα, τα σακιά με το γέννημα, για να τα ευλογεί ο Άι-Βασίλης και να δώσει η χάρη του πλούσια σοδειά. Η γυναίκα του τσέλιγκα το μαντρί, τα πρόβατα, τα σκυλιά, τις καρδάρες με το γάλα. Η γυναίκα του αμπελουργού τα κούτσουρα, το βαρέλι, το πατητήρι και ότι άλλο ποθούσε η καρδιά της να ευλογεί ο καλοσυνάτος Άγιος.

Η παραδοσιακή Μικρασιάτικη βασιλόπιτα ήταν πολύ εντυπωσιακή σε εμφάνιση και γεύση. Έμοιαζε με ένα μεγάλο τραγανό πεντανόστιμο μπισκότο στολισμένο με δικέφαλο αετό στη μέση, ενδόμυχο ίσως πόθο και ευχή για εθνική νεκρανάσταση και ανασύσταση της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Η Κωνσταντινουπολίτικη πάλι βασιλόπιτα ήταν γλυκιά, φουσκωτή, αρωματισμένη με χίλια δυο μπαχαρικά και έφερε στο μέσον μεγάλο Β, το αρχικό του Άι-Βασίλη, ή το αρχικό του ονόματος του νοικοκύρη, ενώ γύρω χαραγμένα ξόμπλια με το ψαλίδι, παρέπεμπαν σε πουλιά με ανοιγμένα φτερά.

Όμως η περισσότερο συνηθισμένη πατροπαράδοτη ελληνική πρωτοχρονιάτικη πίτα ήταν η αλμυρή, πολύφυλλη και με κύριο στοιχείο γέμισης το κρέας, όπου τις ενδόμυχες ευχές και τον βαθύτερο συμβολισμό δεν έκρυβε η διακόσμηση. Άλλωστε δεν έμεναν περιθώρια για στολίδια, αφού πάνω και κάτω είχε αλλεπάλληλα καλοβουτυρωμένα φύλλα, που κατά τόπους τα ονόμαζαν “πέταρα”. Το πολύ-πολύ το επιφανειακό φύλλο, αισθητά μεγαλύτερο, ρίχνονταν κυματιστό, ώστε η επιφάνεια της πίτας να είναι πλούσια, ανάγλυφη, κυματιστή εκφράζοντας έτσι την ευχή για αφθονία των οικιακών αγαθών, σαν το κύμα της απέραντης θάλασσας. Στην αλμυρή πίτα οι ευχές, τα μαντέματα και οι συμβολισμοί εκφράζονταν κυρίως με τα “σημάδια”, που θα έκρυβε η νοικοκυρά στη βάση της, πέρα από το πατροπαράδοτο νόμισμα για τον τυχερό του χρόνου.

Έτσι, για παράδειγμα, η ηπειρώτικη παράδοση απαιτούσε βασιλόπιτα με κοτόπουλο, χοντροκομμένο αρνίσιο κιμά ή ολόκληρα κομμάτια χοιρινό κρέας, ανάμικτα με τραχανά, πράσα και αυγά. Και εκτός από το νόμισμα, ανάλογα με το επάγγελμα των μελών της οικογένειας, σαν “σημάδια”, μικρό ξυλάκι για υγεία των αγωγιατών, μικρό κουκουνάρι για τους ξυλοκόπους, φύλλο πουρνάρι για τον τσομπάνο, άχυρο για τον γεωργό, σταυρουδάκι για το καλό του σπιτιού ή διάφορους καρπούς, όπως σπυρί στάρι, κουκί, φασόλι, καλαμπόκι και ότι άλλο ποθούσε η καρδιά τους να ευλογεί και να χιλιάζει η χάρη του Άι-Βασίλη.

Στη Μακεδονία και στη Θράκη, όταν έρχονταν ο καιρός, να μοιράσει ο πατέρας της μεγάλης πατριαρχικής οικογένειας το βιός του στους γιους, άφηνε στη χάρη του Άι-Βασίλη να κρίνει το τι έπρεπε να πάρει ο καθείς. Έτσι στη μεγάλη βασιλόπιτα τα “σημάδια” δεν έμπαιναν για ευχή, αλλά για “τάξιμο”. Και τα κομμάτια της τη χρονιά εκείνη τα ονόμαζαν “φιλιά”. Σ’ όποιου γιου το “φιλί” έπεφτε το νόμισμα, θα έπαιρνε το σπίτι. Σ’ όποιου το φασόλι, το ποτιστικό χωράφι. Το στάρι, το ξερικό χωράφι. Η κληματόβεργα, το αμπέλι. Το άχερο τα ζωντανά κ.λ.π. 

Αλλά και η κοπή της βασιλόπιτας γίνονταν με αληθινή ιεροπρέπεια. Πρώτα ο νοικοκύρης την έστρεφε τρεις φορές στο όνομα της Αγίας Τριάδος. Έπειτα έκανε με κλειδί, με μαχαίρι ή με πιρούνι τρεις φορές το σημείο του σταυρού, για να κόβεται η κακογλωσσιά, να κλειδώνονται τα κακά στόματα ή να αποτρέπεται το κακό μάτι. Και την ώρα ακριβώς, που άλλαζε ο χρόνος, άρχιζε να ονοματίζει τα κομμάτια, με καθιερωμένη πάντα σειρά Πρώτο ήταν του Άι-Βασίλη, έπειτα του Χριστού και της Παναγίας, του σπιτιού και στη σειρά όλων των μελών της οικογένειας, κατά ηλικία, αρχίζοντας από τους μεγαλύτερους και καταλήγοντας στα παιδιά. Κομμάτι έκοβε και για τους φτωχούς, τα ζωντανά, τα χωράφια και τα αμπέλια, το μύλο και τη βάρκα, γιατί όλα έπρεπε να πάρουν την ευλογία του Άι-Βασίλη. Και σαν απόσωνε τον εορταστικό δείπνο η οικογένεια, ο νοικοκύρης κατέβαινε στο στάβλο να ταΐσει την πίτα τους στα ζωντανά, ενώ την επαύριο θρυμμάτιζε και σκορπούσε το δικό τους κομμάτι στα κτήματα και στα αμπέλια.

Σε μερικούς τόπους, όπως στην Κάρπαθο και τη Σκύρο, έπλαθαν ξεχωριστή πίτα για τα μεγάλα ζώα, τους πολύτιμους συνεργάτες του νοικοκύρη στον καθημερινό μόχθο, την οποία ονόμαζαν “βουόπιτα” ή “βοδόκλουρα” και θρυμματισμένη, με λίγο αλάτι, τους την τάιζαν ανήμερα της πρωτοχρονιάς. Στα Χάσια Τρικάλων, ξεχωριστή πίτα έπλαθαν και για τον τσομπάνο, τον βοσκό των προβάτων. Αφού η οικογένεια θα είχε κόψει τη δική της πίτα, λίγο μετά τα μεσάνυχτα οι άντρες του σπιτιού πήγαιναν στη στάνη να κόψουν και την πίτα του τσομπάνου και μαζί του τραγουδούσαν, γελούσαν και χόρευαν ως το πρωί σε πασίχαρο γλέντι, που το σεκοντάριζαν τα βελάσματα των προβάτων και των κατσικιών. Στην πίτα εκείνη το νόμισμα δεν είχε καμιά σημασία. Αντ’ αυτού έβαζαν ένα κουλουριασμένο ξυλάκι, που το έλεγαν “μαντρί” και το θεωρούσαν σαν κάτι ιερό. Γι’ αυτό κι όποιος το έβρισκε, το παράχωνε στη στάνη, σε μέρος που δεν θα το πατούσαν άνθρωποι και ζώα.

Στην αρχοντική Σιάτιστα η παράδοση ήθελε δύο βασιλόπιτες. Μια γλυκιά και μια αλμυρή με φύλλα. Την γλυκιά έκοβαν τα μεσάνυχτα, στην αλλαγή του χρόνου, για να τους φέρει γλυκές μέρες. Την αλμυρή, που περιείχε και το ασημένιο νόμισμα “το δώρο”, όπως το έλεγαν, την ονόμαζαν “του σπιτιού”, την έκοβαν στο εορταστικό μεσημεριανό τραπέζι της πρωτοχρονιάς, και ο τυχερός άναβε με το νόμισμα λαμπάδα για το καλό όλης της οικογένειας. Η πίτα εκείνη περιείχε επί πλέον και σταυρουδάκι από χλωρά κλαράκια για υγεία και ευτυχία.

Κατά την ορθόδοξη παράδοση, η ιστορία της βασιλόπιτας, είναι μια ιστορία που συνέβηκε πριν από 1500 χρόνια περίπου, στην πόλη Καισάρεια της Καππαδοκίας, στη Μικρά Ασία. Ο Μέγας Βασίλειος ήταν δεσπότης της Καισαρείας και ζούσε αρμονικά με τους συνανθρώπους του, με αγάπη, κατανόηση και αλληλοβοήθεια.

Κάποια μέρα όμως, ένας στρατηγός – τύραννος της περιοχής, ζήτησε να του δοθούν όλοι οι θησαυροί της πόλης της Καισαρείας, αλλιώς θα πολιορκούσε την πόλη για να την κατακτήσει και να τη λεηλατήσει.

Ο Μέγας Βασίλειος ολόκληρη τη νύχτα προσευχόταν να σώσει ο Θεός την πόλη. Ξημέρωσε η νέα μέρα και ο στρατηγός αποφασισμένος με το στρατό του περικύκλωσε αμέσως την Καισαρεία. Μπήκε με την ακολουθία του και ζήτησε να δει το Δεσπότη, ο οποίος βρισκόταν στο ναό και προσευχόταν. Με θράσος και θυμό ο αδίστακτος στρατηγός απαίτησε το χρυσάφι της πόλης καθώς και ότι άλλο πολύτιμο υπήρχε στην πόλη.

Ο Μέγας Βασίλειος απάντησε ότι οι άνθρωποι της πόλης του δεν είχαν τίποτε άλλο πέρα από πείνα και φτώχεια, δεν είχαν να δώσουν τίποτε αξιόλογο στον άρπαγα στρατηγό. Ο στρατηγός με το που άκουσε αυτά τα λόγια θύμωσε ακόμα περισσότερο και άρχισε να απειλεί τον Μέγα Βασίλειο ότι θα τον εξορίσει πολύ μακριά από την πατρίδα του ή κι ακόμη ότι μπορεί να τον σκοτώσει.

Οι χριστιανοί της Καισαρείας αγαπούσαν πολύ το Δεσπότη τους και θέλησαν να τον βοηθήσουν. Μάζεψαν λοιπόν από τα σπίτια τους ότι χρυσαφικά είχαν και του τα πρόσφεραν, ώστε δίνοντάς τα στο σκληρό στρατηγό να σωθούν. Στο μεταξύ ο ανυπόμονος στρατηγός κόντευε να σκάσει από το κακό του. Διέταξε αμέσως το στρατό του να επιτεθεί στο φτωχό λαό της πόλης.

Ο Δεσπότης, ο Μέγας Βασίλειος, που ήθελε να προστατέψει την πόλη του προσευχήθηκε και μετά παρουσίασε στο στρατηγό ότι χρυσαφικά είχε μαζέψει μέσα σε ένα σεντούκι. Τη στιγμή όμως που ο στρατηγός πήγε να ανοίξει το σεντούκι και να αρπάξει τους θησαυρούς, με το που ακούμπησε τα χέρια του πάνω στα χρυσαφικά έγινε το θαύμα! Όλοι οι συγκεντρωμένοι είδαν μια λάμψη και αμέσως μετά έναν λαμπρό καβαλάρη να ορμάει με το στρατό του επάνω στον σκληρό στρατηγό και τους δικούς του. Σε ελάχιστο χρόνο ο κακός στρατηγός και οι δικοί του αφανίστηκαν. Ο λαμπρός καβαλάρης ήταν ο Άγιος Μερκούριος και στρατιώτες του οι άγγελοι.

Έτσι σώθηκε η πόλη της Καισαρείας. Τότε όμως, ο δεσπότης της ο Μέγας Βασίλειος, βρέθηκε σε δύσκολη θέση! Θα έπρεπε να μοιράσει τα χρυσαφικά στους κατοίκους της πόλης και η μοιρασιά να είναι δίκαιη, δηλαδή να πάρει ο καθένας ότι ήταν δικό του. Αυτό ήταν πολύ δύσκολο. Προσευχήθηκε λοιπόν ο Μέγας Βασίλειος και ο Θεός τον φώτισε τι να κάνει. Κάλεσε τους διακόνους και τους βοηθούς του και τους είπε να ζυμώσουν ψωμάκια, όπου μέσα στο καθένα ψωμάκι θα έβαζαν και λίγα χρυσαφικά. Όταν αυτά ετοιμάστηκαν, τα μοίρασε σαν ευλογία στους κατοίκους της πόλης της Καισαρείας. 

Στην αρχή όλοι παραξενεύτηκαν, μα η έκπληξή τους ήταν ακόμη μεγαλύτερη όταν κάθε οικογένεια έκοβε το ψωμάκι αυτό κι έβρισκε μέσα τα χρυσαφικά της. Ήταν λοιπόν ένα ξεχωριστό ψωμάκι, η βασιλόπιτα. Έφερνε στους ανθρώπους χαρά κι ευλογία μαζί. Από τότε φτιάχνουμε κι εμείς τη βασιλόπιτα με το φλουρί μέσα, την πρώτη μέρα του χρόνου, τη μέρα του Αγίου Βασιλείου

Πηγή: http://www.alexpolisonline.com/2011/12/blog-post_9864.html#ixzz4UPk0joBO 
Alexandroupoli Online 

Περισσότερα
1 15 16 17 18 19